والدین محترم ، موقعیت کودکان خود را دریابید؟

 

موضوع مقاله :  

والدین محترم ، موقعیت کودکان خود را دریابید؟

نویسنده:کریمعباسی اول   

دانشجوی دکترای روان شناسی تربیتی       

مرند: دبیرستان شاملو و بیرستان صدرا 42266665 - 42242087

 

  تلفن همراه: [phone] تلفن منزل

 

مقدمه

برخی از والدین به  ارتباط خود با فرزندان اهمیت می دهند ، برخی برعکس چندان به این ارتباط توجه نمی کنند.آنچه ضرورت دارد این است که والدین در ارتباط خود با فرزندان به موقعیت کودکان خود پی ببرند؛چرا که این         موقعیت یابی با موفقیت آنها رابطه مستقیم دارد.این موقعیت یابی والدین با سبک تربیتی (شیوه های فرزند پروری )آنها در ارتباط است. والدین محترم آیا کودکان محبوب دارید یا مسامحه گر ؟ کودکان طرد شده دارید یا مجادله گر؟ تنها در ارتباط موفق و مداوم (رابطه سالم همراه با توجه و تمرکز ) می توان کودکان را شناخت.   

موقعیت های کودکان

متخصصان رشد با ظرلفت به چهار نوع موقعیت همسالان اشاره کرده اند . این چهار نوع عبارتند از : کودکان محبوب ، کودکان مسامحه گر ، کودکان طرد شده و کودکان مجادله گر . بسیاری از کودکان نگران این هستند که آیا محبویت دارند یا نه . کودکان محبوب غالباً به عنوان بهترین دوست لقب می گیرند و به ندرت از سوی همسالان مورد              بی علاقگی قرار می گیرند . این کودکان تقویت کننده اند ، با دقت گوش می دهند ، با همسالان خود روابط باز و روشنی دارند ، مثل خودشان عمل می کنند ، شاد هستند ، نسبته به دیگران علاقه و اشتیاق نشان می دهند و بدون اینکه مغرور و خودبین باشند ، اعتماد به نفس دارند ( هارتاپ ، 1983 ، به نفل از بیابانگرد ، 1386) .

کودکان مسامحه گر به ندرت به عنوان بهترین دوست لقب می گیرند اما مورد بی علاقگی همسالان هم نیستند . کودکان طرد شده به ندرت به عنوان بهترین دوست لقب می گیرند و اغلب مورد بی علاقگی همسالان نیز هستند . کودکان مجادله گر غالباً هم به عنوان بهترین دوست و هم بدترین دوست نام می گیرند . کودکان طرد شده معمولاً نسبت به کودکان مسامحه گر مشکلات سازگاری بیشتری دارند (بیابانگرد ، 1386).

مشاهده رفتار والدین و مصاحبه با کودکان نشان می دهد والدینی که شیوه فرزند پروری مقتدر( توانمند ) دارند کودکان محبوب دارند. والدینی که سبک تربیتی استبدادی دارند کودکان مجادله گر دارند. والدینی که شیوه فرزند پروری بی توجه دارند کودکان طرد شده دارند. والدینی که سبک تربیتی سهل گیرانه دارند کودکان مسامحه گر دارند. 

روابط دوستی

روابط دوستی به معنای همکاری و شراکت با موقعیت های همسالان است و منافعی را برای فرد تأمین می کنند (بیابانگرد ، 1386):

• همیاری . روابط دوستی به کودکان یک همتا و شریک آشنا می دهد ، کسی که می خواهد زمان را با او سپری کند و در فعالیت های اشتراکی با او کار کند .
• حمایت فیزیکی . روابط دوستی در مواقع نیاز منابع و کمک های فراهم می کند .
• حمایت خود . روابط دوستی به کودکان کمک می کند تا احساس کنند افرادی شایسته و ارزشمند هستند . به خصوص در این موارد تأیید اجتماعی از جانب دوستان مهم است .
• روابط صمیمانه . روابط دوستی برای کودکان،روابط گرم ، با اعتماد و نزدیک با دیگران را به ارمغان می آورد . در این روابط دوستانه ، معمولاً کودکان در مورد افشای اطلاعات شخصی احساس راحتی می کنند .

داشتن دوستان می تواند تأثیر رشدی داشته باشد ، اما همة دوستی ها مثل هم نیستند . تأثیرات رشدی زمانی فراهم می شود که دوستان کودک مهارت های اجتماعی دارند و حمایت کننده هستند . اما روابط دوستانه ای که همراه با تعارض و اجباری هستند ، تأثیرات رشدی ندارند ، حتی گاهی اوقات دوستی با کسی که چندین سال بزرگتر از کودک یا نوجوان باشد ، برای او معایبی نیز دارد . دانش آموزانی که دوستان مسن تری دارند نسبت به همتایان خود که دوستانی هم سن خود دارند ، بیشتر درگیر رفتارهای انحرافی می شوند ( هارتاپ ، 2000 ، به نفل از بیابانگرد ، 1386). در این مورد نوجوانانی که بلوغ زودرس دارند ، بیشتر آسیب پذیرند .

راهبردهای آموزشی برای رشد مهارت های اجتماعی کودکان(چه می توان کرد ؟ والدین چه باید بکنند؟)

1- به بچه های طرد شده کمک کنید تا به جای سعی در تسلط یافتن بر همسالان ، یاد بگیرند به همسالان گوش بدهند و « آنچه آنها می گویند ، بشنوند » . در یک مطالعه به نوجوانان کم سن و سال و مطرود ، در مورد ابراز رفتار هایی مثل همدلی بیشتر ، گوش دادن دقیق و گسترش مهارت های ارتباطی که می توانست این فرصت را فراهم کند تا دیگران آنها را دوست داشته باشند ، آموزش داده شد ( مورفی و اشنایدر ، 1994 به نفل از بیابانگرد ، 1386).

2- به کودکان مسامحه گر کمک کنید با روش های مثبت توجه همسالان را جلب کنند و آن را حفظ کنند . آنها         می توانند این کار را با سؤال کردن ، گوش دادن صمیمانه و دوستانه ، بیان موضوعی دربارة خود که مورد علاقه ی همسالانشان باشد ، انجام دهند . همچنین به کودکان مسامحه گر یاد دهید تا به طور فعالتر وارد گروه ها شوند (بیابانگرد ، 1386).

3 – به کودکانی که مهارت های اجتماعی ضعیف دارند ، می توانید اطلاعاتی درباره ی چگونگی گسترش این مهارت ها ارائه دهید . یک مطالعه بر دانش آموزان اول و دوم راهنمایی نشان داد ، داشتن دانش کافی دربارة راهبرد های مناسب و نامناسب دوست یابی ، رابطة مثبتی با میزان پذیرش همسالان دارد ( ونتزل و اردلی ، 1993، به نفل از بیابانگرد ، 1386).

4-کتاب های مناسب را در باره روابط با همسالان به دانش آموزان معرفی کنید و در مورد آنها بحث کنید ، همچنین فعالیت ها و بازی های حمایت کننده را به آنها توصیه کنید.این فعالیت ها را به عنوان موضوع های برنامه آموزشی کودکان کوچک در برنامه روزانه آنها بگنجانید، کتاب هایی را که مربوط به شیوه های تعامل با همسالان و ایجاد روابط دوستانه هستند در دسترسکودکان بزرگتر و نوجانان قرار دهید(بیابانگرد ، 1386).

دانش راهبرد های مناسب دوست یابی ( توصیه های لازم برای والدین ) (بیابانگرد ، 1386) عبارتند از :

• آگاهی از چگونگی آغاز تعامل ، مثل سؤال کردن از کسی دربارة فعالیت های مورد علاقه اش ، یا درخواست از کودک دیگر برای مشارکت در کاری .
• آراسته بودن ، مهربان بودن و با ملاحظه بودن مهم است .
• احترام گذاشتن به دیگران ، مؤدب بودن و گوش دادن به سخنان دیگران ، ضروری است .

ارایة حمایت های اجتماعی به روابط دوستی کمک می کند ، تعارف کردن به دیگران نیز روش خوبی است

1ـ بیابانگرد ، اسماعیل : روانشناسی تربیتی ، 1386، تهران ، نشر ویرایش .

2- عباسی اول ، کریم : توجه به تفاوت هاي فردي و نيازهاي خاص دانش آموزان -ماهنامه تربيت-1388شهريور.

 

3- عباسی اول ، کریم : آسيب شناسي پديده شكاف نسل ها با تأكيد بر بحران هويت نوجواني - ماهنامه تربيت شماره 10و11 – سال 24-1389تابستان.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

راهبردهاي مطالعه و يادگيري

راهبردهاي مطالعه و يادگيري                                            تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول
1- روش (PQ4R) (پس ختام): الف) پيش خواني preview ب) سؤال كردن Question ج) خواندن Reading د) تفكر (معنا دادن – ارتباط دادن) Reflect هـ) از برخواني (تمرين و يادآوري) Recite  و) مرور Review
2- روش دانسرو و همكاران (MURDER) : الف) روحيه Mood     ب) درك Understand  ج) يادآوري (تصوير سازي ذهني و تحليل و تفسير Recall)    د) تصحيح (يافتن خطاها و اشتباهات) Detect    هـ) گسترش (ارتباط دادن آموخته‌ها) Elaborate و)  مرور Review
3- روش آموزش دو جانبه : الف) سؤال كردن ب) خلاصه كردن ج) توضيح دادن و روشن ساختن د) پيش بيني رويدادهاي آينده
4- روش مطالعه مشاركتي : دو نفر: (نفر اول توضيح دادن – نفر دوم گوش دادن ) و بالعكس
5- روش پرسيدن دو جانبه: نتايج (افزايش فرا شناخت – بهبود روش مطالعه – افزايش تعداد و تنوع پرسشها)
6- DRTA : جهت دهي خواندن به سوي فعاليت ذهني   Directed reading Thinking Activity
DLTA : جهت دهي گوش دادن در فعاليت ذهني خواندنDirected listening Thinking Activity
7- يادگيري از طريق پروژه : شامل يك يا چند مسأله و تكليف پيچيده است كه دانش آموزان از آغاز كار روي آن، درگير فعاليتهاي طراحي، تصميم گيري، حل مسأله، مشاركت و تحقيق مي‌شوند تا بتوانند آن تكليف يا مسأله پيچيده را حل كنند. Pbl     project based learning
دو عامل مهم موجب تأكيد مربيان بر استفاده از روش پروژه شده است: 1- تحول نظريه هاي يادگيري 2- تغييرات سريع اجتماعي
مراحل يادگيري از طريق پروژه : 1- تعيين هدف 2- آمادگي 3- اجرا 4- ارزشيابي
مزيت هاي روش آموزش پروژه‌اي : 1- توسعه مهارتهاي عمومي 2- فهم واقعي موضوع يادگيري 3- توسعه نگرش مثبت و ديد باز
8- كارآموزي شناختي : راهبردي آموزشي است كه به منظور گسترش دامنة اكتشاف يادگيرنده، تجربه هاي اصيل را فراهم مي آورد.
بهترين روش آموزش آن است كه اولاً دانش و مهارت را به گونه‌اي واقع گرايانه تر به يادگيرندگان عرضه بدارد و ثانياً براي دانش آموزان فرصتي را فراهم آورد تا دانش و مهارتهاي آموخته شده را در موقعيت‌هاي واقعي به كار گيرند، كارآموزي شناختي نيز يكي از اين روش‌هاست.
9- اسپايدر(SPIDER) : الف) حل مساله Solving problem ب) كار عملي Practical Work ج) بررسي و جستجو Investigation د) بحث و گفتگو Discussion و) توضيح Exposition هـ) مهارتهاي روزمره Routine skills
به نظر فلاول، راهبرد شناختي عبارت از دانش لازم براي انجام فعاليتي كه فرد را در جهت رسيدن به هدف شناختي كمك مي كند و راهبرد فراشناختي، توانايي و دانش لازم براي انتخاب، اجرا، ارزشيابي و نظارت بر راهبردهاي شناختي است. فرا شناخت را مي توان دانش فرد از يادگيري خود يا دانستن اين كه چگونه ياد مي گيرد تلقي كرد. راهبرد شناختي، ابزار ضروري براي يادگيري محتوا و متن درسي است و راهبرد فراشناختي نظارت و جهت خاصي را براي استفاده از آنها فراهم مي‌كند.


يادگيري از طريق انجام دادن Learning by doing
سه نوع راهبرد شناختي: 1) مرور ذهني (هدف آن يادآوري آموخته‌ها، توجه به نكات مهم و سعي در پاسخ دادن به سؤالات قبلاً مطرح شده و تمركز كردن بر هدفهاي يادگيري 2) بسط ذهني (افزودن معني به اطلاعات تازه از راه ارتباط دادن آنها با دانش قبلي) 3) سازماندهي (يعني نمي‌توان اشياء و رويدادها را جدا جدا در نظر گرفت بلكه بايد آنها را سازمان داد، آنچه در ذهن ما جاي مي‌گيرد و يادگيري را به وجود مي‌آورد كل يك شيء يا رويداد است.)
تدابير ياد يار: الف) تصوير سازي ذهني (يعني مواد كلامي را به تصاوير ذهني و تصاوير ذهني را به پديده‌هاي كلامي ربط دهيم در بازيابي موفق هستيم). ب) روش مكانها (شخص هنگام يادگيري و يادآوري مطالب مكان اشياء را در ذهن خود مجسم مي‌كند.) ج) روش استفاده از كلمة كليد (با استفاده از يك كلمه آشنا، دو كلمه را به هم ربط مي‌دهيم و آنها را به طور معني دار به حافظه مي‌سپاريم براي آموزش زبانهاي خارجه روش بسيار مفيدي است).
راهبردهاي تكاليف پيچيده تر : الف) خلاصه كردن ب) سؤال كردن و پاسخ دادن به آنها ج) علامت گذاري و حاشيه نويسي د) سازماندهي (موثرترين راه براي مطالعه هر مطلبي اين است كه سازمان آن مطلب را به خاطر بسپاريد، زيرا بي نظمي مخل يادگيري است و باعث كاهش انگيزه مي‌شود.
سه نوع اطلاعات فراشناخت: 1) اطلاعات فرد در مورد نظام شناختي خود 2) اطلاع در مورد تكليف 3) اطلاع از راهبردها (اكتساب ، نگهداري – بازيابي).



راهبردهاي مطالعه (چاندرا)
1- تجديد نظر مرتب: اگر مي‌خواهيد درك عميق از موضوع بدست آوريد تجديدنظر شما بايد ادامه يابد. تجديد نظر نبايد سطحي و با عجله باشد. هر چند با عجله بودن دريادآوري بعضي مراتب به شما ممكن است كمك كند اما در مجموع درك موضوع را در اختيار شما قرار نمي‌دهد، و اين را هم شما مي‌توانيد در آموزش دانشگاه بررسي كنيد.
2- منظم و اصولي بودن: شما بايد در آغاز نيمسال تحصيلي تا حد امكان يك برنامه زماني مطالعه را فراهم  كنيد.
3- استفاده از فنون متغير: علاوه بر يادداشت خلاصه سخنراني‌ها از راهبردهاي متنوع براي تجديد نظرتان استفاده كنيد. طرح ها نشان مي‌دهند ارتباط بين مفاهيم مورد مطالعه در موضوعات فراهم مي‌شود يا شكل گروههاي مطالعه دانش آموزان با بحث عناوين مختلف تنظيم مي‌شود و روابط بين آنها در هر دو مورد درك و فراخواني تقويت مي‌گردد.
4- استفاده از ارتباط براي حفظ كردن: مفهوم روابط بين بخشهاي اطلاعاتي كه شامل شباهتها و تفاوتها و استفاده از ارتباط با اطلاعات قبلي است يك مزيت معين در طي فشار رواني امتحان معلوم شده است.
5- تمرين صورت سوالات امتحان قبلي: شما بايد نسخه هايي از سوالات امتحان قبلي را هر چه زودتر در فرايند تجديد نظر بدست آوريد. اين سوالات امتحاني سرانجام تجربه لازم را خواهد داد هر آنچه را كه با موضوعات ويژه و تمرين فنون امتحاني ياد مي گيريد. اين نيز به شما تصور خوبي از اندازه زمان معين و تعدادي از سوالات امتحاني را خواهد داد.
6- توجه و دقت به كنفرانس هاي درس: به كنفرانس‌هاي درسي و معلمان خصوصي و …  براي اطلاعات مربوط به سوالهاي امتحاني توجه كنيد. بعنوان مثال چه موضوعي را ممكن است در يك آزمون انتظار داشته باشيد؟
به حوزه هاي زير در تجديد نظرتان تاكيد كنيد:
آيا در كلاس يا متن به اصل موضوعات اهميت مي‌دهيد؟
آيا حوزه هاي موردنظر استاد براي مطالعه عاقلانه اند؟
آيا سؤالات در راهنماي مطالعه وجود دارد؟
آيا سؤالات گذشته را در پايان بخشهاي كتاب درسي مرور مي‌كنيد؟
عادات مطالعه
1-    اينكه چقدر يا چند فصل ، صفحه، مساله و آنچه براي مطالعه داريد معين كنيد (يك تكليف مناسب انتخاب كنيد). مرتب كنيد و روي خط مستقيم قرار دهيد.
2-    ابتدا كارهاي دشوار را انجام دهيد. بجاي تعلل با جنبه آسان و جالب توجه طرح آغاز كنيد.
3-    مكان ويژه براي مطالعه داشته باشيد. با در نظر گرفتن روشني ، دما و مصالح موجود.
4-    پنجاه دقيقه مطالعه كنيد و سپس 10 دقيقه استراحت بكنيد. دراز بكشيد، استراحت بكنيد، مختصر غذا بخوريد.
5-    اگر شما خسته شديد يا حوصله تان سر رفت، دست از كار و فعاليت بكشيد. مطالعه را زماني متوقف كنيد كه وجود شما ديگر هيچ سودمند نيست.
6-    كارهاي ناتمام حافظه و مرور را انجام دهيد، مخصوصا اينكه بطور مفصل بگوييد، درست قبل از اينكه به خواب برويد.
7-    با يك دوست مطالعه كنيد. يكديگر را با يادداشتهاي همانند و آزمون سوالات پيش بيني شده سوال پيچ كنيد.
مهارتهاي مطالعه
1- محيط فيزيكي: موقعيتهايي را انتخاب كنيد كه براي شما احساس راحتي را فراهم كند، بعنوان مثال يك مكان ويژه اي در كتابخانه، در خانه خودتان يا سالن هاي محل اقامت اتاق مطالعه كنيد.
2- يك جدول زماني را در نظر بگيريد: از يك جدول برنامه زماني براي پيشقدم شدن در اوقات مطالعه استفاده كنيد و بكوشيد به جدول زماني تان مقيد و پايبند باشيد.
3- فعاليت ذهني: به خاطر داشته باشيد كه تمركز شما محدوديت را گسترش مي‌دهد. بنابراين به مدت سه الي چهار ساعت از زمان شروع در معرض يادداشت هاي يك صفحه‌اي قرار نگيريد (ننشينيد). يك ساعت منتظر بمانيد يا همين طور بخوانيد و يادداشت هاي زيادي را آماده كنيد. طرح پيش نويس داشته باشيد يا آزمون سوالات واقعي را از اوراق امتحاني گذشته مورد استفاده قرار دهيد و دقت كنيد كه چقدر شما مي دانيد و درك مي كنيد.
4- با يك استراحت مطالعه را متوقف كنيد: يك قهوه بخوريد يا كمي قدم بزنيد و آنچه را كه انجام داديد مرور ذهني بكنيد، سپس به مطالعه تان برگرديد.
5- شما فرايندي از فعاليت و مرور را پيدا كنيد كه مفيد باشد و در انتخاب الگوي مطالعه به شما كمك كند.
6- كيفيت مطالعه: به خاطر داشته باشيد كه زمان خودش با مطالعه مواد درسي تمام نمي شود، آن چگونگي تمرين مطالعه است. درك و فهم موادي كه با آن كار مي‌كنيد را توسعه دهيد. اطلاعاتي كه به سادگي حفظ مي شوند به ندرت آن را در امتحانتان با اطمينان و خوب تشخيص خواهيد داد.
7- انتخاب مواد: از موادي كه براي درك و فهم دشوار ترين مي‌يابيد دوري نكنيد به اين علت كه اگر شما آن را درست انجام دهيد اين مواد براي شما در امتحان معلوم خواهد بود. اين مواد را ابتدا دريابيد.
8- مسائل و مشكلات: اگر بخشهايي از برنامه درسي وجود دارد كه شما نمي‌توانيد درك كنيد، بكوشيد تا پيدا كنيد يك سخنران مناسب به شما كمك كند. اما تا روز قبل از امتحان آن را ترك نكنيد. از كسي كه با شما هم رشته است بپرسيد. اگر با اين راهبردها شما كار نكنيد سعي كنيد از كتابهاي متنوع درسي متفاوت استفاده كنيد، بعضي نويسندگان مفاهيم مشكل را بهتر از ديگران توضيح مي‌دهند.
تمركز حواس توانايي تمركز حواس به تفكر هركسي جهت مي دهد هر چند كه يك فرد به آن جهت تمايل داشته باشد. همه ما اين توانايي را داريم كه بعضي اوقات تمركز داشته باشيم. فكر مي‌كنيد از همان زماني كه شما به رمان اعلي در سينما مشغول مي‌شويد در مجموع تمركز نام دارد. اما در ديگر اوقات انديشه‌هاي شما پراكنده مي‌شود و فكر شما از چيزي به چيز ديگر جريان تند دارد. راهبردهاي تمركز را ياد بگيريد و تمرين كنيد. تمركز ضعيف - عوامل بيروني- عوامل دروني. تجديد نظر تجديد نظر يك فرايندي از وارسي كار گذشته است بطوري كه آمادگي براي امتحان باشد. آن فعاليتي است كه مي تواند نتايج خوبي را به عمل آورد و «معاينه اعصاب» را كاهش دهد هرگاه به دقت برنامه ريزي و با يك روش منظم انجام شود. قهوه بي‌شير و بدون استراحت شبانه درست قبل از امتحانات شما به طور فوق‌العاده به شما اجازه مي دهد كه بيش از حد استعدادتان را بروز دهيد. مقارن پايان دوره، تجديد نظر كار كتبي انجام يافته و اوراق امتحاني گذشته، وجود روابط نزديك بين سوالات امتحاني و مقالات، اسناد و كار پروژه را اغلب نشان خواهد داد. بر اين اساس، شما بهترين كار خودتان را انتخاب كنيد و از آن براي تجديد نظر استفاده كنيد. اگر كاري را كه انجام مي‌دهيد كمتر موفق باشد بايد از يك معلم خصوصي كمك بخواهيد و اين را مي‌توانيد تعقيب كنيد. شما چه تجديد نظري را مي‌توانيد انجام دهيد: توانايي‌تان را براي ارزيابي دانش و درك خودتان گسترش دهيد. يك فرصت را فراهم كنيد تا تجزيه و تحليل لازم در خصوص مقررات امتحاني صورت گيرد. قادر شويد تا از عهده امتحانات برآييد و در زمينه استعدادتان بازشناسي لازم را بدست آوريد. رهنمودهايي براي تجديد نظر موفق 1- مطمئن شويد كه شما پيشاپيش موضوعات را مي‌دانيد تا در امتحان بخصوص آن را مورد هدف قرار دهيد. 2- از تمام مدارك دوره، طرح‌ها، سوالات مقاله، عنوان اسناد و فهرست مواد خواندني همراه پوشه نسخه برداري كنيد. 3- پايه تجديد نظرتان را درست كنيد. سعي كنيد در مقابل امتحان دوام بياوريد، در ابتدا درس‌تان را به كلي از نو شروع كنيد. تجديد نظر خودتان را با كار ارزيابي كنيد، چرا كه وسيله پيشرفت رتبه و پايه مجموعه‌اي از افراد است. كار خودتان را با پرسيدن سوال از اوراق امتحاني گذشته مورد مقايسه قرار دهيد. در اين مرحله ضروري است كه شما مواد كافي داشته باشيد تا به تمام سوالات احتمالي پاسخ دهيد. 7- اگر شما تصميم داريد پيوسته گسترش دهيد آنچه را كه تاكنون بدست آورده ايد به اوراق داراي نتيجه كمتر نگاه كنيد و ببينيد، در صورت امكان آنها را با تنظيم دقيق و تصحيح دوباره، پر كردن شكافها ، تصحيح اشتباهات حقيقي يا درك و فهم اصلاح كنيد. 8- كار هر بخش را با فرم يا دداشت كاهش دهيد. مديريت زمان از بار زياد سنگين پرهيز كنيد. با گنجانيدن مدت زمان كافي براي استراحت، آرامش، خوابيدن، خوردن، تمرين كردن و اجتماعي شدن ساعاتتان را تنظيم كنيد. براي دوري از دلتنگي و فقدان تمركز و به خاطر تربيت پذيري زمان، مطالعه را قطع كنيد. بهترين مطالعه با دوام جلسات 30-20 دقيقه اي اند به اين علت كه نصف كردن 6 نيم ساعت جلسه از مطالعه 3 ساعت منظم بيشتر مؤثر است. هر چيزي را تا آخرين دقيقه كنار نگذاريد. تكنيكهاي مطالعه و تمرين موثر محيطهاي مطالعه اختصاصي داشته باشيد. تكليف بزرگ را به تكاليف تربيت پذير بيشتر تقسيم كنيد. براي درك مطلب بهتر بخوانيد تا به پايان فصل برسيد. آماده براي پاسخگويي به سوالات باشيد و اما آن سوالاتي كه در طول مطالعه پيش مي آيند، تا پيش از آنكه امتحان فرا برسد بهتر است منتظر بمانيد. تا آخرين دقيقه منتظر نمانيد به اينكه طرح هايتان كامل شود. بزودي برنامه درسي را شما بخوانيد و در موعد مقرر (نقطه آغاز اوقات) با استفاده از تقويم يادداشت برداري كنيد. يك دانش آموز الگو باشيد. مواظب باشيد و در كلاس شركت كنيد، دقيق و وقت شناس ، آماده و مشتاق يادگيري باشيد. توانايي انعطاف پذيري منتظر حوادث و اتفاقات مانند ناخوشآيند نباشيد ، لازم است متناسب با برنامه زماني تان توانايي لازم را داشته باشيد. بدانيد چطور برنامه تان را دوباره تنظيم مي كنيد موقعي كه لازم است (بطوريكه حتي موفق به انجام آن نشويد اما شما آن را ترتيب دهيد). داشتن يك تصور (ديد) تصوير مهم و عمده را فراموش نكنيد. چرا شما تكليف را انجام مي دهيد؟ آيا آن براي اهداف بلند مدت شما مهم است؟ وادار شويد و از بيانيه ماموريت شخصي پيروي كنيد (خصوصي و خظ مشي) بدانيد چه چيزي براي شما مهم است (آنچه بيشترين ارزش براي شما دارد).  يك نگرش مثبت داشته باشيد. يك آموزش و پرورش واقعاً آزاد آن است كه تدارك بينندة نكات زير باشد: 1- آشنا ساختن يادگيرنده با روشهاي مرسوم تجسس و نحوة كاربرد آنها. 2- ايجاد تنوع در كاربرد روشهاي تجسس و تركيب و تغيير آنها به منظور خلق بصيرت يا بينش در يادگيرنده.




  موضوعات
طبقات براي روشهاي سؤال كردن و تجسس                
    موضوع    موضوع    موضوع    موضوع
چه كسي ؟                
چه چيزي؟                
كجا؟                
چه وقت ؟                
چرا ؟                
چگونه ؟                
چه وقت اتفاق مي‌افتد؟                
علتهاي آن چيست؟                
منظور ما از .... چيست؟                 
اگر .... اتفاق افتد چه مي شود؟                
مي تواني اين كار را .... بكنيمچرا نه؟
چگونه ؟                
اين ... امكان دارد؟                
غيره                
تز اصلي چيست؟                
نكات اصلي كدام اند؟                
جزئيات چه هستند؟                
روابط دروني                
روابط بيروني                
فرضهاي اصلي                
اهميت و ارزش                
طبقه بندي سؤالات
1- سؤالات حافظه‌اي                
2- سؤالات ترجمه‌اي                
3- سؤالات تفسيري
4- سؤالات كاربردي                
5- سؤالات تحليلي                
6- سؤالات تركيبي                
7- سؤالات ارزشيابي                
خلاصه كردن                
بسط دادنتعميم دادنمراحل خواندن انتقادي

 




تركيب روشها و فنون مطالعه
    مقصود    سازمان دادن مقدماتي    تخمين زدن سازمان و دشواري مطلب    ديدزني    عبارت خواني    ساختمان    علامت گذاري و حاشيه نويسي    خلاصه برداري    سوال كردن    استنباط كردن    تجسم كردن    ربط دادن    ارزشيابي كردن
خواندن اجمالي                                                    
تند خواندن                                                    
عبارت خواني                                                    
دقيق خواني                                                     
خواندن تجسسي                                                    خواندن انتقاديخواندن براي درك زيباييكليد :           فنون اساسي                      فنون اختياري  مهارتهاي خواندن  اين مهارتها عبارتند از گوش دادن، تصميم گيري منطقي، تفكر آفريننده، نوشتن، و صحبت كردن. مثلاً فنون خلاصه برداري و سازمان دادن مطالب را مستقيماً مي¬توان در مهارتهاي گوش دادن، نوشتن، و صحبت كردن به كاربرد. خواندن تجسسي و انتقادي را مي¬توان مورد تصميم گيريهاي منطقي مورد استفاده قرار داد. فنون خواندن براي درك زيبايي و ج䙆به هاي هنرَȠو روش تجسسي رابطة نزديۃي با جر虊انهاي تفكر آفريننده دارند. فرايندهاي خواندن وĠمطالعه كردن را مي¬توان بر طبق عوامل زياد⑊ طبقه بندي كرد، مثلاً: سرعت مطالعه، سطوح مختلف درك، هدفهاي مخ☪لف درك خواننده، زمان مطالعه، و غيره. هر ديدگاهي`براي خود ارزشي دار蘯، يلي هي⚆ يك به خودي خود كدمل نيست. چهار خصوصيت مهم تواندن خ虈Ȩ به شرح ضير است: *انعطاف در سرعت  * درك و نگهداري در حวفظه * تمركز حواس * ارزشيابي انتقادي    كلمه خواني يعني نگاه كردن به يك يك كلمات بُ هنگام خواندن. اگر تعداد حركات چشم شما تقريباً برابر با تعداد كلمات يك سطر است، مطمئماً شما كلمه خواني مي¬كنيد. عبارت خواني بهترين راه چاره براي غلبه بر مانع كلمه خواني است. فاصله بين كلماتي كه مي¬بينيد و كلماتي كه بلند مي¬خوانيد دامنة ديدن-گفتن نام دارد. براي غلبه بر مانع ترس از درك كم به نكات زير توجه كنيد. الف- هدف خود را مشخص كنيد. ب-در مطالعه خود روشهاي متنوعي را به كار بريد. پ-روش تندخواندن يا ديدزني را تمرين كنيد. ت-پيش از مطالعه كامل، مطالب را مرور كنيد. عدم توانايي تشخيص نكات اصلي از اطلاعات جزيي براي مجزا ساڮت؆ نكات اصلي و اطلاعاث جزيي ᙾيشنهادهاي زير را مورد توجه قرار دهيد: الف-پيش از خواٖدن كامل يك كتاب آن†را به صورت اؼمئـي بخوانيد. ب-مطالب را سازمان بدهيد، و حاشيه نويسي كنيد. پ-خلاصه`كنيد. مشكلات به ياد آوردن علاوه بر پيشنهادهاي فوق بعد دز هر مطالعه، با صرف يكي دو دقيقه، تز اصلي و نكات اᘵلي مط݄ب را به†طور ذهني مرور كنيد. بعد يك خلاصه از آنچه را كه خوانده‌ايد تهيه كنيدȮ بعد از نوشتن اين"خلاصه، به хطلب برگرديد و ببينيد كه چيز مهمي را(ا☲ ؂لم نينداخته باشيد. همچنين ساختمان ฮنا䘵ه‌اي را كه تهيه كرده‌ايد مورد بررسي قرܣر دهيد. غلبه بر مانع تمركز حواس دلزدگي، عدم علاقه، در خواب و خيال رفتن، و حواسپرتي همگي†سبب كاهش تمركز حواس 虅ي¬شوند.تمركز حواس كليد كارآمدي در مطالعه耢است. سوا虄 كردن استنباط كردن  تجسم كردن; مستلزم كاربرد حواس خواننده و ฯر نتيجه جان دطدق به كلمات نويرنده است. اوᙄين راه مقابله با عوإمل حواسپرتي اين استࠠكه به هنگطم مطالعه يك تɃه كاغذ در دسترس قرار دۇيد و هر گاه مشكل يا هطلبي ذهن شما ڱا اشغال كرد فوري يكي دو كلمه در مورد آن بٱ روي كاȺذ بنويسيد و ٪اريخي را ♇م كه تصميم داريد به آنРمصكل رسيدگي كنيد يادداشت نماييد. در غير اين صورت بهتر است از مطالعه صرف نظر كنيد و به دنبال رفع مشكل برخيزيد، و بعد از اينكه خيالتان راحت شد به مطالعه بپردازيد. غلبه بر موانع ارزشيابي انتقادي مشكل مربوط به حمايت از انديشه¬ها معمولاً از خواندن بدون فعاليت و عدم توانايي درك و فهم استدلالهاي نويسنده و مقصودهاي او ناشي مي¬شود. الف- استنباط كنيد. ب- سؤال كنيد. پ- مقصود نويسنده را معين كنيد. ت- ربط دهيد. ث- مقصود خود را معين كنيد.  برنامة مطالعه براي هر موضوع بخصوص حداقل از يك هفته قبل به مطالعه بپردازيد. در اين مورد به پيشنهادهاي زير عمل كنيد. 1. برنامه مطالعه خود را با ديدي واقع بينانه طرح ريزي كنيد. مقدار زيادي كار براي يك مدت محدود نگذاريد. 2. كارهاي فوق العاده را هم منظور بكنيد. گاهي كارهاي غير منتظره و عوامل ديگري پيش مي¬آيند كه ممكن است برنامة كار شما را به هم بزنند؛ براي اين كارها وقت لازم را پيش بيني كنيد. 3. اوقات خود را تقسيم بندي كنيد. براي مطالبي كه يادگيري آنها زياد به حافظه متكي است وقت مطالعه را تقسيم كنيد (مثلاً شبي يك ساعت در 5 شب بهتر  از 5 ساعت در يك شب است). 4. از بهترين ساعتهاي خود استفاده كنيد.كارهاي سنگين را براي ساعتهايي كه بهتر مي¬توانيد كار كنيد اختصاص دهيد و ساعتهاي غير توليدي خود را براي كارهاي آسان بكذاريد. 5. در صورت امكان مطالب مشابه را با هم نخوانيد. خواندن مطالب مشابه با يكديگر اشتباه مي-شوند و در كار شما مزاحمت ايجاد مي¬كنند. در پايان هر ساعت مطالعه به طور مرتب، تنفس كوتاهي بگيريد، و هرگز براي چندين ساعت به طور مداوم بدون رفع خستگي مطالعه نكنيد. پنج تا ده دقيقه تنفس در پايان هر ساعت مفيد است. آماده شدن براي امتحانات تشريحي 1. در مطالعه اجمالي خود به دنبال روالها و مضمونها بگرديد. 2. در مطالعة خود سوالاتي طرح كنيد كه به نظرتان سوالات مناسبي براي امتحان خواهند بود. 3. با توجه به سوالات خود نكات علامت گذاري شده و حاشيه نويسي شدة خود را دوره كنيد. سؤالات خود را با توجه به تز اصلي، نكات اصلي و اطلاعات جزيي جواب دهيد. 4. بيشتر وقت خود را صرف سازمان دادن و از نو بيان كردن انديشه¬ها بكنيد. 5. مطالب را به زبان خود بيان كنيد. گذراندن امتحانات تشريحي 1. ابتدا به سرعت تمام سؤالات را بخوانيد، و توجه مخصوص به راهنماييها بكنيد. وقت امتحان را برحسب اهميت سؤالات بودجه بندي كنيد و كمي هم وقت براي دوره كردن پاسخها منظور كنيد. 2. ابتداĠسؤالاتي را جواب بده๊د†كه درကمورد پڧسخ†دادن به آنها اطمينان بيشتري داريد. 3. پيشဤاز پȧسخ دادن به سؤال كممات راهنماȠرا موٱد توجه قرار دهيد. بعضي از كلمات مهمي كه غالباً در طرح سؤالات انشاᙊي مورد استفاده قرار مي¬گيرند به قرار زيرند› سواۄات توصيفي و تحليلي "توصيف ك䙆يد&= خصوٵيات و صفات موضوع بحث را مȹرفي كنيد. "تحليل كنيد䀧'= موضوع را به عناصر تشكيل دهندة آن تقسيم كنيد. "فهرست كنيد"= رديفي ازРعناصر تشكيل دهندة مىضوعဠرا دنبال هم قرار دهيد. "بحث و نتيجه گيري كنيد"= از يك نقطه شروع كنيد و به$يك نتيجه منطقي برسيد. "ريشه يابي كنيد"= به صورت نقل، جريان پيشرفت و تكامل يا وقايع تاريخي را از يك نقطه دنبال كنيد. "خلاصه كنيد"= تز و نكات اصلي موضوع را به صورت فشرده ارائه دهيد. سوالات تشريحي و استدلالي "تبيين كنيد/تفسير كنيد"= موضوع را به صورت خلاصه¬تر و صريح‌تر بازگو كنيد. "تعريف كنيد/فرمول بندي كنيد"= موضوع را طبقه بندي كنيد و ويژگيها و كيفيتهاي مهم آن را مشخص كنيد. "اثبات كنيد" = اعتبار مطلب را از طريق آزمايش، بحث و استدلال، يا ارائه شواهد نشان دهيد. "توضيح دهيد "=از طريق ارئه مثال تبيين كنيد يا به اثبات برسانيد. "با تصاوير نشان دهيد"=از طريق اشكال، تصاوير، يا مثالهاي عيني توضيح دهيد. سوالات مقايسه¬اي  "مقايسه كنيد"= شباهتها يا وجوه اشتراك موضوعات را نشان دهيد. "مقابله كنيد"= وجوه اختلاف را نشان دهيد. "ربط دهيد"= رابطة بين دو يا چند چيز را معلوم سازيد. سوالات مربوط به قضاوت شخصي "انتقاد كنيد/ارزشيابي كنيد"= موضوع را از نظر حقيقت، زيبايي، ارزش، يا اهميت آن به طور مستدل مورد قضاوت قرار دهيد. "تفسير كنيد"= موضوع را برحسب اطلاعات و اعتقادات خود تبيين و ارزشيابي كنيد (همچنين نگاه كنيد به "تبيين كردن"). "توجه كنيد"= معمولاً منظور اين است كه يك مطلب را آن طور كه نظر مؤلف است مورد تأييد قرار دهيد، سعي كنيد نظر واقع بينانه¬اي داشته باشيد (همچنين نگاه كنيد به "اثبات كردن") كلماتي كه لازم است بيشتر روشن شوند كلماتي زير معاني مختلفي دارند. اين معاني مختلف وابسته¬اند به موضوع و زمينة مطلب و نظر طرح كنندة سؤال "اظهارنظر كردن"= نگاه كنيد به توضيح دادن، تبيين كردن، انتقادكردن. "تعريف كردن"= نگاه كنيد به توصيف كردن،تعريف كردن تبيين كردن. "بحث كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، توصيف كردن، تبيين كردن. "تبيين كردن"= گاه ممكن است معني تعريف كردن داشته باشد. "تفسير كردن"= نگاه كنيد به تفسير كردن، تبيين كردن. "توجيه كردن"= نگاه كنيد به اثبات كردن. "مرور كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، اظهار كردن، انتقادكردن، خلاصه كردن. "بيان كردن"= نگاه كنيد به تعريف كردن، توصيف كردن خلاصه كردن. در پاسخ دادن به پرسشهاي امتحاني دقيقاً همان كاري را انجام دهيد كه از شما خواسته شده است. اگر از شما خواسته شده است كه در پاسخ خود مطلبي را تحليل كنيد فهرستي تهيه نكنيد، و وقتي كه از شما خواسته شده است انتقاد كنيد تعريف نكنيد. در نوشتن پاسخهاي خود فقط مطالب مهم را بنويسيد و يك مطلب را تكرار نكنيد. 4. اگر سؤال احتياج به يك فرمول، شكل، يا قانون دارد، پيش از آنكه آنها را فراموش كنيد، آنها را يادداشت كنيد. 5. پيش از نوشتن جواب خود به سوالات انشايي، جواب را به صورت يك شكل بر روي ورقة امتحاني منظم كنيد. اين شكل به شما كمك خواهد كرد تا يك جواب روشنتر بدهيد، و جواب شما به اصلاح كردن مجدد احتياج كمتري خواهد داشت و معلم به راحتي بيشتري خواهد توانست آن را تصحيح كند. آماده شدن براي امتحانات عيني 1. مطالب خواندني و يادداشتهايي را كه از سخنرانيهاي استاد برداشته¬ايد و خصوصاً آنهايي را كه علامت گذاشته¬ايد يا مطالبي را كه زيرآنها خط كشيده¬ايد دوره كنيد و مطالب مهم را يا به طريق شفاهي در پيش خود از حفظ بگوييد يا بر روي كاغذ بنويسيد. 2. تعريف تمام اصطلاحات و مطالبي را كه در كتاب با حروف درشت يا كج نوشته¬ شده¬اند حفظ كنيد. خصوصاً در رشته¬هاي علمي تعداد زيادي اصطلاح است كه بايد ياد بگيريد. 3. براي دروس زبان خارجي لغات لازم را بايد حفظ كنيد. براي اين منظور فهرست لغات را به گروههاي كوچك تقسيم كنيد و به حفظ كردن لغات بپردازيد. 4. در تمام دروسي كه در آنها انجام محاسبات جزو لازمي به حساب مي¬آيند مسائل نمونه را خود حل كنيد و تنها به مرور كردن راه حل مسائل اكتفا نكنيد. 5. دلايل،شكلها، فرمولها، و ساير نكات مهم را كه ممكن است در پاسخ دادن به سؤالات امتحاني لازم باشند ياد بگيريد.  6.حتي براي امتحانات عيني ساختمان كلي مطلب را ياد بگيريد، ولي تأكيد بيشتري بر روي جزئيات بنماييد. گذراندن امتحانات عيني  1.سؤالات را به طور اجمالي بررسي كنيد. راهنماييها را به دقت بخوانيد، و متوجه تعداد و نوع سؤالات باشيد. وقت خود را بر طبق ارزش سؤالات براي هر قسمت بودجه بندي كنيد. 2. ابتدا سؤالات ساده را جواب دهيد، و بعد به سؤالات دشوار بپردازيد. سعي كنيد تمام سوالات را جواب دهيد، مگر اينكه نمرة منفي وجود داشته باشد. 3. به سوالاتي كه ممكن است به عنوان راهنما براي سؤالات ديگر به حساب آيند توجه كنيد. 4.در سؤالات صحيح-غلط متوجه بيانات مطلق يا دسته¬اي باشيد. اينها معمولاً غلط هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات تعميمي اغلب تا حدودي صحيح هستند. هر چه بيان سؤال وسيعتر باشد احتمال اينكه درست باشد بيشتر است. 5. در سؤالات چند گزينه¬اي، پاسخهايي را كه مي¬دانيد غلط هستند كنار بگذاريد و بدين طريق تعداد پاسخها را محدود كنيد تا احتمال پيدا كردن پاسخ صحيح را بيشتر كنيد. 6. در سؤالات جور كردني به تدريج كه موارد را با هم جور مي¬كنيد آنها را حذف كنيد. 7. در موقع حدس زدن، معمولاً اولين حدس شما صحيح ترين است. بنابراين، جواب خود را در صورتي عوض كنيد كه مطمئن باشيد پاسخي را كه پيدا كرده¬ايد از پاسخ اول شما صحيح¬تر است. 8. زماني براي مرور تست بگذاريد، ولي پاسخها را عوض نكنيد مگر اينكه اطمينان حاصل كنيد كه پاسخ اول شما غلط بوده است. دو نوع واژگان وجود دارند: فعال و غيرفعال. واژگان فعال از واژه هايي تشكيل مي‌شود كه در صحبت كردن به كار مي‌رود و به آن واژگان گفتاري مي‌گويند. واژگان غير فعال مشتمل بر واژه‌هايي است كه در صحبت كردن به كار نمي‌رود ولي در موقع خواندن و شنيدن معني آنها را مي‌فهميم. افزايش واژگان فعال و غيرفعال هر دو نياز به يادگيري كلمات تازه و كاربرد كلمات كهنه در موارد دقيقتر دارد. براي اين منظور چهار روش اساسي به شرح زير وجود دارند: 1. متن: مطلوب‌ترين راه افزايش واژگان كشف معاني واژه¬هاي جديد در متني است كه اين واژه-ها در آن به كار رفته¬اند. وقتي كه در يك متن به كلمه¬اي تازه برمي¬خوريد،سعي كنيد معني آن را با استفاده از كلماتي كه قبل و بعد از آن مي¬آيند حدس بزنيد. 2. تجزيه كلمه: روش دوم افزايش واژگان، كه مي¬توان آن را به همراه حدس زدن معني با استفاده از متن به كاربرد، تجزية كلمه به اجزاي آن يعني پيشوند، ريشه، و پسوند است.  3. فرهنگ لغت 4. فهرست لغت: چون لغات يك فهرست با همديگر رابطة چنداني ندارند، اين طريق يادگيري مشكل‌ترين و كم فايده¬ترين روش يادگيري واژگان است. مهمترين فايدة حفظ كردن فهرست لغات آماده شدن براي گذراندن تستهاي لغت است.  تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول -   09141908227
راهبردهاي مطالعه و يادگيري                                            تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول
1- روش (PQ4R) (پس ختام): الف) پيش خواني preview ب) سؤال كردن Question ج) خواندن Reading د) تفكر (معنا دادن – ارتباط دادن) Reflect هـ) از برخواني (تمرين و يادآوري) Recite  و) مرور Review
2- روش دانسرو و همكاران (MURDER) : الف) روحيه Mood     ب) درك Understand  ج) يادآوري (تصوير سازي ذهني و تحليل و تفسير Recall)    د) تصحيح (يافتن خطاها و اشتباهات) Detect    هـ) گسترش (ارتباط دادن آموخته‌ها) Elaborate و)  مرور Review
3- روش آموزش دو جانبه : الف) سؤال كردن ب) خلاصه كردن ج) توضيح دادن و روشن ساختن د) پيش بيني رويدادهاي آينده
4- روش مطالعه مشاركتي : دو نفر: (نفر اول توضيح دادن – نفر دوم گوش دادن ) و بالعكس
5- روش پرسيدن دو جانبه: نتايج (افزايش فرا شناخت – بهبود روش مطالعه – افزايش تعداد و تنوع پرسشها)
6- DRTA : جهت دهي خواندن به سوي فعاليت ذهني   Directed reading Thinking Activity
DLTA : جهت دهي گوش دادن در فعاليت ذهني خواندنDirected listening Thinking Activity
7- يادگيري از طريق پروژه : شامل يك يا چند مسأله و تكليف پيچيده است كه دانش آموزان از آغاز كار روي آن، درگير فعاليتهاي طراحي، تصميم گيري، حل مسأله، مشاركت و تحقيق مي‌شوند تا بتوانند آن تكليف يا مسأله پيچيده را حل كنند. Pbl     project based learning
دو عامل مهم موجب تأكيد مربيان بر استفاده از روش پروژه شده است: 1- تحول نظريه هاي يادگيري 2- تغييرات سريع اجتماعي
مراحل يادگيري از طريق پروژه : 1- تعيين هدف 2- آمادگي 3- اجرا 4- ارزشيابي
مزيت هاي روش آموزش پروژه‌اي : 1- توسعه مهارتهاي عمومي 2- فهم واقعي موضوع يادگيري 3- توسعه نگرش مثبت و ديد باز
8- كارآموزي شناختي : راهبردي آموزشي است كه به منظور گسترش دامنة اكتشاف يادگيرنده، تجربه هاي اصيل را فراهم مي آورد.
بهترين روش آموزش آن است كه اولاً دانش و مهارت را به گونه‌اي واقع گرايانه تر به يادگيرندگان عرضه بدارد و ثانياً براي دانش آموزان فرصتي را فراهم آورد تا دانش و مهارتهاي آموخته شده را در موقعيت‌هاي واقعي به كار گيرند، كارآموزي شناختي نيز يكي از اين روش‌هاست.
9- اسپايدر(SPIDER) : الف) حل مساله Solving problem ب) كار عملي Practical Work ج) بررسي و جستجو Investigation د) بحث و گفتگو Discussion و) توضيح Exposition هـ) مهارتهاي روزمره Routine skills
به نظر فلاول، راهبرد شناختي عبارت از دانش لازم براي انجام فعاليتي كه فرد را در جهت رسيدن به هدف شناختي كمك مي كند و راهبرد فراشناختي، توانايي و دانش لازم براي انتخاب، اجرا، ارزشيابي و نظارت بر راهبردهاي شناختي است. فرا شناخت را مي توان دانش فرد از يادگيري خود يا دانستن اين كه چگونه ياد مي گيرد تلقي كرد. راهبرد شناختي، ابزار ضروري براي يادگيري محتوا و متن درسي است و راهبرد فراشناختي نظارت و جهت خاصي را براي استفاده از آنها فراهم مي‌كند.


يادگيري از طريق انجام دادن Learning by doing
سه نوع راهبرد شناختي: 1) مرور ذهني (هدف آن يادآوري آموخته‌ها، توجه به نكات مهم و سعي در پاسخ دادن به سؤالات قبلاً مطرح شده و تمركز كردن بر هدفهاي يادگيري 2) بسط ذهني (افزودن معني به اطلاعات تازه از راه ارتباط دادن آنها با دانش قبلي) 3) سازماندهي (يعني نمي‌توان اشياء و رويدادها را جدا جدا در نظر گرفت بلكه بايد آنها را سازمان داد، آنچه در ذهن ما جاي مي‌گيرد و يادگيري را به وجود مي‌آورد كل يك شيء يا رويداد است.)
تدابير ياد يار: الف) تصوير سازي ذهني (يعني مواد كلامي را به تصاوير ذهني و تصاوير ذهني را به پديده‌هاي كلامي ربط دهيم در بازيابي موفق هستيم). ب) روش مكانها (شخص هنگام يادگيري و يادآوري مطالب مكان اشياء را در ذهن خود مجسم مي‌كند.) ج) روش استفاده از كلمة كليد (با استفاده از يك كلمه آشنا، دو كلمه را به هم ربط مي‌دهيم و آنها را به طور معني دار به حافظه مي‌سپاريم براي آموزش زبانهاي خارجه روش بسيار مفيدي است).
راهبردهاي تكاليف پيچيده تر : الف) خلاصه كردن ب) سؤال كردن و پاسخ دادن به آنها ج) علامت گذاري و حاشيه نويسي د) سازماندهي (موثرترين راه براي مطالعه هر مطلبي اين است كه سازمان آن مطلب را به خاطر بسپاريد، زيرا بي نظمي مخل يادگيري است و باعث كاهش انگيزه مي‌شود.
سه نوع اطلاعات فراشناخت: 1) اطلاعات فرد در مورد نظام شناختي خود 2) اطلاع در مورد تكليف 3) اطلاع از راهبردها (اكتساب ، نگهداري – بازيابي).



راهبردهاي مطالعه (چاندرا)
1- تجديد نظر مرتب: اگر مي‌خواهيد درك عميق از موضوع بدست آوريد تجديدنظر شما بايد ادامه يابد. تجديد نظر نبايد سطحي و با عجله باشد. هر چند با عجله بودن دريادآوري بعضي مراتب به شما ممكن است كمك كند اما در مجموع درك موضوع را در اختيار شما قرار نمي‌دهد، و اين را هم شما مي‌توانيد در آموزش دانشگاه بررسي كنيد.
2- منظم و اصولي بودن: شما بايد در آغاز نيمسال تحصيلي تا حد امكان يك برنامه زماني مطالعه را فراهم  كنيد.
3- استفاده از فنون متغير: علاوه بر يادداشت خلاصه سخنراني‌ها از راهبردهاي متنوع براي تجديد نظرتان استفاده كنيد. طرح ها نشان مي‌دهند ارتباط بين مفاهيم مورد مطالعه در موضوعات فراهم مي‌شود يا شكل گروههاي مطالعه دانش آموزان با بحث عناوين مختلف تنظيم مي‌شود و روابط بين آنها در هر دو مورد درك و فراخواني تقويت مي‌گردد.
4- استفاده از ارتباط براي حفظ كردن: مفهوم روابط بين بخشهاي اطلاعاتي كه شامل شباهتها و تفاوتها و استفاده از ارتباط با اطلاعات قبلي است يك مزيت معين در طي فشار رواني امتحان معلوم شده است.
5- تمرين صورت سوالات امتحان قبلي: شما بايد نسخه هايي از سوالات امتحان قبلي را هر چه زودتر در فرايند تجديد نظر بدست آوريد. اين سوالات امتحاني سرانجام تجربه لازم را خواهد داد هر آنچه را كه با موضوعات ويژه و تمرين فنون امتحاني ياد مي گيريد. اين نيز به شما تصور خوبي از اندازه زمان معين و تعدادي از سوالات امتحاني را خواهد داد.
6- توجه و دقت به كنفرانس هاي درس: به كنفرانس‌هاي درسي و معلمان خصوصي و …  براي اطلاعات مربوط به سوالهاي امتحاني توجه كنيد. بعنوان مثال چه موضوعي را ممكن است در يك آزمون انتظار داشته باشيد؟
به حوزه هاي زير در تجديد نظرتان تاكيد كنيد:
آيا در كلاس يا متن به اصل موضوعات اهميت مي‌دهيد؟
آيا حوزه هاي موردنظر استاد براي مطالعه عاقلانه اند؟
آيا سؤالات در راهنماي مطالعه وجود دارد؟
آيا سؤالات گذشته را در پايان بخشهاي كتاب درسي مرور مي‌كنيد؟
عادات مطالعه
1-    اينكه چقدر يا چند فصل ، صفحه، مساله و آنچه براي مطالعه داريد معين كنيد (يك تكليف مناسب انتخاب كنيد). مرتب كنيد و روي خط مستقيم قرار دهيد.
2-    ابتدا كارهاي دشوار را انجام دهيد. بجاي تعلل با جنبه آسان و جالب توجه طرح آغاز كنيد.
3-    مكان ويژه براي مطالعه داشته باشيد. با در نظر گرفتن روشني ، دما و مصالح موجود.
4-    پنجاه دقيقه مطالعه كنيد و سپس 10 دقيقه استراحت بكنيد. دراز بكشيد، استراحت بكنيد، مختصر غذا بخوريد.
5-    اگر شما خسته شديد يا حوصله تان سر رفت، دست از كار و فعاليت بكشيد. مطالعه را زماني متوقف كنيد كه وجود شما ديگر هيچ سودمند نيست.
6-    كارهاي ناتمام حافظه و مرور را انجام دهيد، مخصوصا اينكه بطور مفصل بگوييد، درست قبل از اينكه به خواب برويد.
7-    با يك دوست مطالعه كنيد. يكديگر را با يادداشتهاي همانند و آزمون سوالات پيش بيني شده سوال پيچ كنيد.
مهارتهاي مطالعه
1- محيط فيزيكي: موقعيتهايي را انتخاب كنيد كه براي شما احساس راحتي را فراهم كند، بعنوان مثال يك مكان ويژه اي در كتابخانه، در خانه خودتان يا سالن هاي محل اقامت اتاق مطالعه كنيد.
2- يك جدول زماني را در نظر بگيريد: از يك جدول برنامه زماني براي پيشقدم شدن در اوقات مطالعه استفاده كنيد و بكوشيد به جدول زماني تان مقيد و پايبند باشيد.
3- فعاليت ذهني: به خاطر داشته باشيد كه تمركز شما محدوديت را گسترش مي‌دهد. بنابراين به مدت سه الي چهار ساعت از زمان شروع در معرض يادداشت هاي يك صفحه‌اي قرار نگيريد (ننشينيد). يك ساعت منتظر بمانيد يا همين طور بخوانيد و يادداشت هاي زيادي را آماده كنيد. طرح پيش نويس داشته باشيد يا آزمون سوالات واقعي را از اوراق امتحاني گذشته مورد استفاده قرار دهيد و دقت كنيد كه چقدر شما مي دانيد و درك مي كنيد.
4- با يك استراحت مطالعه را متوقف كنيد: يك قهوه بخوريد يا كمي قدم بزنيد و آنچه را كه انجام داديد مرور ذهني بكنيد، سپس به مطالعه تان برگرديد.
5- شما فرايندي از فعاليت و مرور را پيدا كنيد كه مفيد باشد و در انتخاب الگوي مطالعه به شما كمك كند.
6- كيفيت مطالعه: به خاطر داشته باشيد كه زمان خودش با مطالعه مواد درسي تمام نمي شود، آن چگونگي تمرين مطالعه است. درك و فهم موادي كه با آن كار مي‌كنيد را توسعه دهيد. اطلاعاتي كه به سادگي حفظ مي شوند به ندرت آن را در امتحانتان با اطمينان و خوب تشخيص خواهيد داد.
7- انتخاب مواد: از موادي كه براي درك و فهم دشوار ترين مي‌يابيد دوري نكنيد به اين علت كه اگر شما آن را درست انجام دهيد اين مواد براي شما در امتحان معلوم خواهد بود. اين مواد را ابتدا دريابيد.
8- مسائل و مشكلات: اگر بخشهايي از برنامه درسي وجود دارد كه شما نمي‌توانيد درك كنيد، بكوشيد تا پيدا كنيد يك سخنران مناسب به شما كمك كند. اما تا روز قبل از امتحان آن را ترك نكنيد. از كسي كه با شما هم رشته است بپرسيد. اگر با اين راهبردها شما كار نكنيد سعي كنيد از كتابهاي متنوع درسي متفاوت استفاده كنيد، بعضي نويسندگان مفاهيم مشكل را بهتر از ديگران توضيح مي‌دهند.
تمركز حواس توانايي تمركز حواس به تفكر هركسي جهت مي دهد هر چند كه يك فرد به آن جهت تمايل داشته باشد. همه ما اين توانايي را داريم كه بعضي اوقات تمركز داشته باشيم. فكر مي‌كنيد از همان زماني كه شما به رمان اعلي در سينما مشغول مي‌شويد در مجموع تمركز نام دارد. اما در ديگر اوقات انديشه‌هاي شما پراكنده مي‌شود و فكر شما از چيزي به چيز ديگر جريان تند دارد. راهبردهاي تمركز را ياد بگيريد و تمرين كنيد. تمركز ضعيف - عوامل بيروني- عوامل دروني. تجديد نظر تجديد نظر يك فرايندي از وارسي كار گذشته است بطوري كه آمادگي براي امتحان باشد. آن فعاليتي است كه مي تواند نتايج خوبي را به عمل آورد و «معاينه اعصاب» را كاهش دهد هرگاه به دقت برنامه ريزي و با يك روش منظم انجام شود. قهوه بي‌شير و بدون استراحت شبانه درست قبل از امتحانات شما به طور فوق‌العاده به شما اجازه مي دهد كه بيش از حد استعدادتان را بروز دهيد. مقارن پايان دوره، تجديد نظر كار كتبي انجام يافته و اوراق امتحاني گذشته، وجود روابط نزديك بين سوالات امتحاني و مقالات، اسناد و كار پروژه را اغلب نشان خواهد داد. بر اين اساس، شما بهترين كار خودتان را انتخاب كنيد و از آن براي تجديد نظر استفاده كنيد. اگر كاري را كه انجام مي‌دهيد كمتر موفق باشد بايد از يك معلم خصوصي كمك بخواهيد و اين را مي‌توانيد تعقيب كنيد. شما چه تجديد نظري را مي‌توانيد انجام دهيد: توانايي‌تان را براي ارزيابي دانش و درك خودتان گسترش دهيد. يك فرصت را فراهم كنيد تا تجزيه و تحليل لازم در خصوص مقررات امتحاني صورت گيرد. قادر شويد تا از عهده امتحانات برآييد و در زمينه استعدادتان بازشناسي لازم را بدست آوريد. رهنمودهايي براي تجديد نظر موفق 1- مطمئن شويد كه شما پيشاپيش موضوعات را مي‌دانيد تا در امتحان بخصوص آن را مورد هدف قرار دهيد. 2- از تمام مدارك دوره، طرح‌ها، سوالات مقاله، عنوان اسناد و فهرست مواد خواندني همراه پوشه نسخه برداري كنيد. 3- پايه تجديد نظرتان را درست كنيد. سعي كنيد در مقابل امتحان دوام بياوريد، در ابتدا درس‌تان را به كلي از نو شروع كنيد. تجديد نظر خودتان را با كار ارزيابي كنيد، چرا كه وسيله پيشرفت رتبه و پايه مجموعه‌اي از افراد است. كار خودتان را با پرسيدن سوال از اوراق امتحاني گذشته مورد مقايسه قرار دهيد. در اين مرحله ضروري است كه شما مواد كافي داشته باشيد تا به تمام سوالات احتمالي پاسخ دهيد. 7- اگر شما تصميم داريد پيوسته گسترش دهيد آنچه را كه تاكنون بدست آورده ايد به اوراق داراي نتيجه كمتر نگاه كنيد و ببينيد، در صورت امكان آنها را با تنظيم دقيق و تصحيح دوباره، پر كردن شكافها ، تصحيح اشتباهات حقيقي يا درك و فهم اصلاح كنيد. 8- كار هر بخش را با فرم يا دداشت كاهش دهيد. مديريت زمان از بار زياد سنگين پرهيز كنيد. با گنجانيدن مدت زمان كافي براي استراحت، آرامش، خوابيدن، خوردن، تمرين كردن و اجتماعي شدن ساعاتتان را تنظيم كنيد. براي دوري از دلتنگي و فقدان تمركز و به خاطر تربيت پذيري زمان، مطالعه را قطع كنيد. بهترين مطالعه با دوام جلسات 30-20 دقيقه اي اند به اين علت كه نصف كردن 6 نيم ساعت جلسه از مطالعه 3 ساعت منظم بيشتر مؤثر است. هر چيزي را تا آخرين دقيقه كنار نگذاريد. تكنيكهاي مطالعه و تمرين موثر محيطهاي مطالعه اختصاصي داشته باشيد. تكليف بزرگ را به تكاليف تربيت پذير بيشتر تقسيم كنيد. براي درك مطلب بهتر بخوانيد تا به پايان فصل برسيد. آماده براي پاسخگويي به سوالات باشيد و اما آن سوالاتي كه در طول مطالعه پيش مي آيند، تا پيش از آنكه امتحان فرا برسد بهتر است منتظر بمانيد. تا آخرين دقيقه منتظر نمانيد به اينكه طرح هايتان كامل شود. بزودي برنامه درسي را شما بخوانيد و در موعد مقرر (نقطه آغاز اوقات) با استفاده از تقويم يادداشت برداري كنيد. يك دانش آموز الگو باشيد. مواظب باشيد و در كلاس شركت كنيد، دقيق و وقت شناس ، آماده و مشتاق يادگيري باشيد. توانايي انعطاف پذيري منتظر حوادث و اتفاقات مانند ناخوشآيند نباشيد ، لازم است متناسب با برنامه زماني تان توانايي لازم را داشته باشيد. بدانيد چطور برنامه تان را دوباره تنظيم مي كنيد موقعي كه لازم است (بطوريكه حتي موفق به انجام آن نشويد اما شما آن را ترتيب دهيد). داشتن يك تصور (ديد) تصوير مهم و عمده را فراموش نكنيد. چرا شما تكليف را انجام مي دهيد؟ آيا آن براي اهداف بلند مدت شما مهم است؟ وادار شويد و از بيانيه ماموريت شخصي پيروي كنيد (خصوصي و خظ مشي) بدانيد چه چيزي براي شما مهم است (آنچه بيشترين ارزش براي شما دارد).  يك نگرش مثبت داشته باشيد. يك آموزش و پرورش واقعاً آزاد آن است كه تدارك بينندة نكات زير باشد: 1- آشنا ساختن يادگيرنده با روشهاي مرسوم تجسس و نحوة كاربرد آنها. 2- ايجاد تنوع در كاربرد روشهاي تجسس و تركيب و تغيير آنها به منظور خلق بصيرت يا بينش در يادگيرنده.




  موضوعات
طبقات براي روشهاي سؤال كردن و تجسس                
    موضوع    موضوع    موضوع    موضوع
چه كسي ؟                
چه چيزي؟                
كجا؟                
چه وقت ؟                
چرا ؟                
چگونه ؟                
چه وقت اتفاق مي‌افتد؟                
علتهاي آن چيست؟                
منظور ما از .... چيست؟                 
اگر .... اتفاق افتد چه مي شود؟                
مي تواني اين كار را .... بكنيمچرا نه؟
چگونه ؟                
اين ... امكان دارد؟                
غيره                
تز اصلي چيست؟                
نكات اصلي كدام اند؟                
جزئيات چه هستند؟                
روابط دروني                
روابط بيروني                
فرضهاي اصلي                
اهميت و ارزش                
طبقه بندي سؤالات
1- سؤالات حافظه‌اي                
2- سؤالات ترجمه‌اي                
3- سؤالات تفسيري
4- سؤالات كاربردي                
5- سؤالات تحليلي                
6- سؤالات تركيبي                
7- سؤالات ارزشيابي                
خلاصه كردن                
بسط دادنتعميم دادنمراحل خواندن انتقادي

 




تركيب روشها و فنون مطالعه
    مقصود    سازمان دادن مقدماتي    تخمين زدن سازمان و دشواري مطلب    ديدزني    عبارت خواني    ساختمان    علامت گذاري و حاشيه نويسي    خلاصه برداري    سوال كردن    استنباط كردن    تجسم كردن    ربط دادن    ارزشيابي كردن
خواندن اجمالي                                                    
تند خواندن                                                    
عبارت خواني                                                    
دقيق خواني                                                     
خواندن تجسسي                                                    خواندن انتقاديخواندن براي درك زيباييكليد :           فنون اساسي                      فنون اختياري  مهارتهاي خواندن  اين مهارتها عبارتند از گوش دادن، تصميم گيري منطقي، تفكر آفريننده، نوشتن، و صحبت كردن. مثلاً فنون خلاصه برداري و سازمان دادن مطالب را مستقيماً مي¬توان در مهارتهاي گوش دادن، نوشتن، و صحبت كردن به كاربرد. خواندن تجسسي و انتقادي را مي¬توان مورد تصميم گيريهاي منطقي مورد استفاده قرار داد. فنون خواندن براي درك زيبايي و ج䙆به هاي هنرَȠو روش تجسسي رابطة نزديۃي با جر虊انهاي تفكر آفريننده دارند. فرايندهاي خواندن وĠمطالعه كردن را مي¬توان بر طبق عوامل زياد⑊ طبقه بندي كرد، مثلاً: سرعت مطالعه، سطوح مختلف درك، هدفهاي مخ☪لف درك خواننده، زمان مطالعه، و غيره. هر ديدگاهي`براي خود ارزشي دار蘯، يلي هي⚆ يك به خودي خود كدمل نيست. چهار خصوصيت مهم تواندن خ虈Ȩ به شرح ضير است: *انعطاف در سرعت  * درك و نگهداري در حวفظه * تمركز حواس * ارزشيابي انتقادي    كلمه خواني يعني نگاه كردن به يك يك كلمات بُ هنگام خواندن. اگر تعداد حركات چشم شما تقريباً برابر با تعداد كلمات يك سطر است، مطمئماً شما كلمه خواني مي¬كنيد. عبارت خواني بهترين راه چاره براي غلبه بر مانع كلمه خواني است. فاصله بين كلماتي كه مي¬بينيد و كلماتي كه بلند مي¬خوانيد دامنة ديدن-گفتن نام دارد. براي غلبه بر مانع ترس از درك كم به نكات زير توجه كنيد. الف- هدف خود را مشخص كنيد. ب-در مطالعه خود روشهاي متنوعي را به كار بريد. پ-روش تندخواندن يا ديدزني را تمرين كنيد. ت-پيش از مطالعه كامل، مطالب را مرور كنيد. عدم توانايي تشخيص نكات اصلي از اطلاعات جزيي براي مجزا ساڮت؆ نكات اصلي و اطلاعاث جزيي ᙾيشنهادهاي زير را مورد توجه قرار دهيد: الف-پيش از خواٖدن كامل يك كتاب آن†را به صورت اؼمئـي بخوانيد. ب-مطالب را سازمان بدهيد، و حاشيه نويسي كنيد. پ-خلاصه`كنيد. مشكلات به ياد آوردن علاوه بر پيشنهادهاي فوق بعد دز هر مطالعه، با صرف يكي دو دقيقه، تز اصلي و نكات اᘵلي مط݄ب را به†طور ذهني مرور كنيد. بعد يك خلاصه از آنچه را كه خوانده‌ايد تهيه كنيدȮ بعد از نوشتن اين"خلاصه، به хطلب برگرديد و ببينيد كه چيز مهمي را(ا☲ ؂لم نينداخته باشيد. همچنين ساختمان ฮنا䘵ه‌اي را كه تهيه كرده‌ايد مورد بررسي قرܣر دهيد. غلبه بر مانع تمركز حواس دلزدگي، عدم علاقه، در خواب و خيال رفتن، و حواسپرتي همگي†سبب كاهش تمركز حواس 虅ي¬شوند.تمركز حواس كليد كارآمدي در مطالعه耢است. سوا虄 كردن استنباط كردن  تجسم كردن; مستلزم كاربرد حواس خواننده و ฯر نتيجه جان دطدق به كلمات نويرنده است. اوᙄين راه مقابله با عوإمل حواسپرتي اين استࠠكه به هنگطم مطالعه يك تɃه كاغذ در دسترس قرار دۇيد و هر گاه مشكل يا هطلبي ذهن شما ڱا اشغال كرد فوري يكي دو كلمه در مورد آن بٱ روي كاȺذ بنويسيد و ٪اريخي را ♇م كه تصميم داريد به آنРمصكل رسيدگي كنيد يادداشت نماييد. در غير اين صورت بهتر است از مطالعه صرف نظر كنيد و به دنبال رفع مشكل برخيزيد، و بعد از اينكه خيالتان راحت شد به مطالعه بپردازيد. غلبه بر موانع ارزشيابي انتقادي مشكل مربوط به حمايت از انديشه¬ها معمولاً از خواندن بدون فعاليت و عدم توانايي درك و فهم استدلالهاي نويسنده و مقصودهاي او ناشي مي¬شود. الف- استنباط كنيد. ب- سؤال كنيد. پ- مقصود نويسنده را معين كنيد. ت- ربط دهيد. ث- مقصود خود را معين كنيد.  برنامة مطالعه براي هر موضوع بخصوص حداقل از يك هفته قبل به مطالعه بپردازيد. در اين مورد به پيشنهادهاي زير عمل كنيد. 1. برنامه مطالعه خود را با ديدي واقع بينانه طرح ريزي كنيد. مقدار زيادي كار براي يك مدت محدود نگذاريد. 2. كارهاي فوق العاده را هم منظور بكنيد. گاهي كارهاي غير منتظره و عوامل ديگري پيش مي¬آيند كه ممكن است برنامة كار شما را به هم بزنند؛ براي اين كارها وقت لازم را پيش بيني كنيد. 3. اوقات خود را تقسيم بندي كنيد. براي مطالبي كه يادگيري آنها زياد به حافظه متكي است وقت مطالعه را تقسيم كنيد (مثلاً شبي يك ساعت در 5 شب بهتر  از 5 ساعت در يك شب است). 4. از بهترين ساعتهاي خود استفاده كنيد.كارهاي سنگين را براي ساعتهايي كه بهتر مي¬توانيد كار كنيد اختصاص دهيد و ساعتهاي غير توليدي خود را براي كارهاي آسان بكذاريد. 5. در صورت امكان مطالب مشابه را با هم نخوانيد. خواندن مطالب مشابه با يكديگر اشتباه مي-شوند و در كار شما مزاحمت ايجاد مي¬كنند. در پايان هر ساعت مطالعه به طور مرتب، تنفس كوتاهي بگيريد، و هرگز براي چندين ساعت به طور مداوم بدون رفع خستگي مطالعه نكنيد. پنج تا ده دقيقه تنفس در پايان هر ساعت مفيد است. آماده شدن براي امتحانات تشريحي 1. در مطالعه اجمالي خود به دنبال روالها و مضمونها بگرديد. 2. در مطالعة خود سوالاتي طرح كنيد كه به نظرتان سوالات مناسبي براي امتحان خواهند بود. 3. با توجه به سوالات خود نكات علامت گذاري شده و حاشيه نويسي شدة خود را دوره كنيد. سؤالات خود را با توجه به تز اصلي، نكات اصلي و اطلاعات جزيي جواب دهيد. 4. بيشتر وقت خود را صرف سازمان دادن و از نو بيان كردن انديشه¬ها بكنيد. 5. مطالب را به زبان خود بيان كنيد. گذراندن امتحانات تشريحي 1. ابتدا به سرعت تمام سؤالات را بخوانيد، و توجه مخصوص به راهنماييها بكنيد. وقت امتحان را برحسب اهميت سؤالات بودجه بندي كنيد و كمي هم وقت براي دوره كردن پاسخها منظور كنيد. 2. ابتداĠسؤالاتي را جواب بده๊د†كه درကمورد پڧسخ†دادن به آنها اطمينان بيشتري داريد. 3. پيشဤاز پȧسخ دادن به سؤال كممات راهنماȠرا موٱد توجه قرار دهيد. بعضي از كلمات مهمي كه غالباً در طرح سؤالات انشاᙊي مورد استفاده قرار مي¬گيرند به قرار زيرند› سواۄات توصيفي و تحليلي "توصيف ك䙆يد&= خصوٵيات و صفات موضوع بحث را مȹرفي كنيد. "تحليل كنيد䀧'= موضوع را به عناصر تشكيل دهندة آن تقسيم كنيد. "فهرست كنيد"= رديفي ازРعناصر تشكيل دهندة مىضوعဠرا دنبال هم قرار دهيد. "بحث و نتيجه گيري كنيد"= از يك نقطه شروع كنيد و به$يك نتيجه منطقي برسيد. "ريشه يابي كنيد"= به صورت نقل، جريان پيشرفت و تكامل يا وقايع تاريخي را از يك نقطه دنبال كنيد. "خلاصه كنيد"= تز و نكات اصلي موضوع را به صورت فشرده ارائه دهيد. سوالات تشريحي و استدلالي "تبيين كنيد/تفسير كنيد"= موضوع را به صورت خلاصه¬تر و صريح‌تر بازگو كنيد. "تعريف كنيد/فرمول بندي كنيد"= موضوع را طبقه بندي كنيد و ويژگيها و كيفيتهاي مهم آن را مشخص كنيد. "اثبات كنيد" = اعتبار مطلب را از طريق آزمايش، بحث و استدلال، يا ارائه شواهد نشان دهيد. "توضيح دهيد "=از طريق ارئه مثال تبيين كنيد يا به اثبات برسانيد. "با تصاوير نشان دهيد"=از طريق اشكال، تصاوير، يا مثالهاي عيني توضيح دهيد. سوالات مقايسه¬اي  "مقايسه كنيد"= شباهتها يا وجوه اشتراك موضوعات را نشان دهيد. "مقابله كنيد"= وجوه اختلاف را نشان دهيد. "ربط دهيد"= رابطة بين دو يا چند چيز را معلوم سازيد. سوالات مربوط به قضاوت شخصي "انتقاد كنيد/ارزشيابي كنيد"= موضوع را از نظر حقيقت، زيبايي، ارزش، يا اهميت آن به طور مستدل مورد قضاوت قرار دهيد. "تفسير كنيد"= موضوع را برحسب اطلاعات و اعتقادات خود تبيين و ارزشيابي كنيد (همچنين نگاه كنيد به "تبيين كردن"). "توجه كنيد"= معمولاً منظور اين است كه يك مطلب را آن طور كه نظر مؤلف است مورد تأييد قرار دهيد، سعي كنيد نظر واقع بينانه¬اي داشته باشيد (همچنين نگاه كنيد به "اثبات كردن") كلماتي كه لازم است بيشتر روشن شوند كلماتي زير معاني مختلفي دارند. اين معاني مختلف وابسته¬اند به موضوع و زمينة مطلب و نظر طرح كنندة سؤال "اظهارنظر كردن"= نگاه كنيد به توضيح دادن، تبيين كردن، انتقادكردن. "تعريف كردن"= نگاه كنيد به توصيف كردن،تعريف كردن تبيين كردن. "بحث كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، توصيف كردن، تبيين كردن. "تبيين كردن"= گاه ممكن است معني تعريف كردن داشته باشد. "تفسير كردن"= نگاه كنيد به تفسير كردن، تبيين كردن. "توجيه كردن"= نگاه كنيد به اثبات كردن. "مرور كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، اظهار كردن، انتقادكردن، خلاصه كردن. "بيان كردن"= نگاه كنيد به تعريف كردن، توصيف كردن خلاصه كردن. در پاسخ دادن به پرسشهاي امتحاني دقيقاً همان كاري را انجام دهيد كه از شما خواسته شده است. اگر از شما خواسته شده است كه در پاسخ خود مطلبي را تحليل كنيد فهرستي تهيه نكنيد، و وقتي كه از شما خواسته شده است انتقاد كنيد تعريف نكنيد. در نوشتن پاسخهاي خود فقط مطالب مهم را بنويسيد و يك مطلب را تكرار نكنيد. 4. اگر سؤال احتياج به يك فرمول، شكل، يا قانون دارد، پيش از آنكه آنها را فراموش كنيد، آنها را يادداشت كنيد. 5. پيش از نوشتن جواب خود به سوالات انشايي، جواب را به صورت يك شكل بر روي ورقة امتحاني منظم كنيد. اين شكل به شما كمك خواهد كرد تا يك جواب روشنتر بدهيد، و جواب شما به اصلاح كردن مجدد احتياج كمتري خواهد داشت و معلم به راحتي بيشتري خواهد توانست آن را تصحيح كند. آماده شدن براي امتحانات عيني 1. مطالب خواندني و يادداشتهايي را كه از سخنرانيهاي استاد برداشته¬ايد و خصوصاً آنهايي را كه علامت گذاشته¬ايد يا مطالبي را كه زيرآنها خط كشيده¬ايد دوره كنيد و مطالب مهم را يا به طريق شفاهي در پيش خود از حفظ بگوييد يا بر روي كاغذ بنويسيد. 2. تعريف تمام اصطلاحات و مطالبي را كه در كتاب با حروف درشت يا كج نوشته¬ شده¬اند حفظ كنيد. خصوصاً در رشته¬هاي علمي تعداد زيادي اصطلاح است كه بايد ياد بگيريد. 3. براي دروس زبان خارجي لغات لازم را بايد حفظ كنيد. براي اين منظور فهرست لغات را به گروههاي كوچك تقسيم كنيد و به حفظ كردن لغات بپردازيد. 4. در تمام دروسي كه در آنها انجام محاسبات جزو لازمي به حساب مي¬آيند مسائل نمونه را خود حل كنيد و تنها به مرور كردن راه حل مسائل اكتفا نكنيد. 5. دلايل،شكلها، فرمولها، و ساير نكات مهم را كه ممكن است در پاسخ دادن به سؤالات امتحاني لازم باشند ياد بگيريد.  6.حتي براي امتحانات عيني ساختمان كلي مطلب را ياد بگيريد، ولي تأكيد بيشتري بر روي جزئيات بنماييد. گذراندن امتحانات عيني  1.سؤالات را به طور اجمالي بررسي كنيد. راهنماييها را به دقت بخوانيد، و متوجه تعداد و نوع سؤالات باشيد. وقت خود را بر طبق ارزش سؤالات براي هر قسمت بودجه بندي كنيد. 2. ابتدا سؤالات ساده را جواب دهيد، و بعد به سؤالات دشوار بپردازيد. سعي كنيد تمام سوالات را جواب دهيد، مگر اينكه نمرة منفي وجود داشته باشد. 3. به سوالاتي كه ممكن است به عنوان راهنما براي سؤالات ديگر به حساب آيند توجه كنيد. 4.در سؤالات صحيح-غلط متوجه بيانات مطلق يا دسته¬اي باشيد. اينها معمولاً غلط هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات تعميمي اغلب تا حدودي صحيح هستند. هر چه بيان سؤال وسيعتر باشد احتمال اينكه درست باشد بيشتر است. 5. در سؤالات چند گزينه¬اي، پاسخهايي را كه مي¬دانيد غلط هستند كنار بگذاريد و بدين طريق تعداد پاسخها را محدود كنيد تا احتمال پيدا كردن پاسخ صحيح را بيشتر كنيد. 6. در سؤالات جور كردني به تدريج كه موارد را با هم جور مي¬كنيد آنها را حذف كنيد. 7. در موقع حدس زدن، معمولاً اولين حدس شما صحيح ترين است. بنابراين، جواب خود را در صورتي عوض كنيد كه مطمئن باشيد پاسخي را كه پيدا كرده¬ايد از پاسخ اول شما صحيح¬تر است. 8. زماني براي مرور تست بگذاريد، ولي پاسخها را عوض نكنيد مگر اينكه اطمينان حاصل كنيد كه پاسخ اول شما غلط بوده است. دو نوع واژگان وجود دارند: فعال و غيرفعال. واژگان فعال از واژه هايي تشكيل مي‌شود كه در صحبت كردن به كار مي‌رود و به آن واژگان گفتاري مي‌گويند. واژگان غير فعال مشتمل بر واژه‌هايي است كه در صحبت كردن به كار نمي‌رود ولي در موقع خواندن و شنيدن معني آنها را مي‌فهميم. افزايش واژگان فعال و غيرفعال هر دو نياز به يادگيري كلمات تازه و كاربرد كلمات كهنه در موارد دقيقتر دارد. براي اين منظور چهار روش اساسي به شرح زير وجود دارند: 1. متن: مطلوب‌ترين راه افزايش واژگان كشف معاني واژه¬هاي جديد در متني است كه اين واژه-ها در آن به كار رفته¬اند. وقتي كه در يك متن به كلمه¬اي تازه برمي¬خوريد،سعي كنيد معني آن را با استفاده از كلماتي كه قبل و بعد از آن مي¬آيند حدس بزنيد. 2. تجزيه كلمه: روش دوم افزايش واژگان، كه مي¬توان آن را به همراه حدس زدن معني با استفاده از متن به كاربرد، تجزية كلمه به اجزاي آن يعني پيشوند، ريشه، و پسوند است.  3. فرهنگ لغت 4. فهرست لغت: چون لغات يك فهرست با همديگر رابطة چنداني ندارند، اين طريق يادگيري مشكل‌ترين و كم فايده¬ترين روش يادگيري واژگان است. مهمترين فايدة حفظ كردن فهرست لغات آماده شدن براي گذراندن تستهاي لغت است.  تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول -   09141908227


                                        تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول
1- روش (PQ4R) (پس ختام): الف) پيش خواني preview ب) سؤال كردن Question ج) خواندن Reading د) تفكر (معنا دادن – ارتباط دادن) Reflect هـ) از برخواني (تمرين و يادآوري) Recite  و) مرور Review
2- روش دانسرو و همكاران (MURDER) : الف) روحيه Mood     ب) درك Understand  ج) يادآوري (تصوير سازي ذهني و تحليل و تفسير Recall)    د) تصحيح (يافتن خطاها و اشتباهات) Detect    هـ) گسترش (ارتباط دادن آموخته‌ها) Elaborate و)  مرور Review
3- روش آموزش دو جانبه : الف) سؤال كردن ب) خلاصه كردن ج) توضيح دادن و روشن ساختن د) پيش بيني رويدادهاي آينده
4- روش مطالعه مشاركتي : دو نفر: (نفر اول توضيح دادن – نفر دوم گوش دادن ) و بالعكس
5- روش پرسيدن دو جانبه: نتايج (افزايش فرا شناخت – بهبود روش مطالعه – افزايش تعداد و تنوع پرسشها)
6- DRTA : جهت دهي خواندن به سوي فعاليت ذهني   Directed reading Thinking Activity
DLTA : جهت دهي گوش دادن در فعاليت ذهني خواندنDirected listening Thinking Activity
7- يادگيري از طريق پروژه : شامل يك يا چند مسأله و تكليف پيچيده است كه دانش آموزان از آغاز كار روي آن، درگير فعاليتهاي طراحي، تصميم گيري، حل مسأله، مشاركت و تحقيق مي‌شوند تا بتوانند آن تكليف يا مسأله پيچيده را حل كنند. Pbl     project based learning
دو عامل مهم موجب تأكيد مربيان بر استفاده از روش پروژه شده است: 1- تحول نظريه هاي يادگيري 2- تغييرات سريع اجتماعي
مراحل يادگيري از طريق پروژه : 1- تعيين هدف 2- آمادگي 3- اجرا 4- ارزشيابي
مزيت هاي روش آموزش پروژه‌اي : 1- توسعه مهارتهاي عمومي 2- فهم واقعي موضوع يادگيري 3- توسعه نگرش مثبت و ديد باز
8- كارآموزي شناختي : راهبردي آموزشي است كه به منظور گسترش دامنة اكتشاف يادگيرنده، تجربه هاي اصيل را فراهم مي آورد.
بهترين روش آموزش آن است كه اولاً دانش و مهارت را به گونه‌اي واقع گرايانه تر به يادگيرندگان عرضه بدارد و ثانياً براي دانش آموزان فرصتي را فراهم آورد تا دانش و مهارتهاي آموخته شده را در موقعيت‌هاي واقعي به كار گيرند، كارآموزي شناختي نيز يكي از اين روش‌هاست.
9- اسپايدر(SPIDER) : الف) حل مساله Solving problem ب) كار عملي Practical Work ج) بررسي و جستجو Investigation د) بحث و گفتگو Discussion و) توضيح Exposition هـ) مهارتهاي روزمره Routine skills
به نظر فلاول، راهبرد شناختي عبارت از دانش لازم براي انجام فعاليتي كه فرد را در جهت رسيدن به هدف شناختي كمك مي كند و راهبرد فراشناختي، توانايي و دانش لازم براي انتخاب، اجرا، ارزشيابي و نظارت بر راهبردهاي شناختي است. فرا شناخت را مي توان دانش فرد از يادگيري خود يا دانستن اين كه چگونه ياد مي گيرد تلقي كرد. راهبرد شناختي، ابزار ضروري براي يادگيري محتوا و متن درسي است و راهبرد فراشناختي نظارت و جهت خاصي را براي استفاده از آنها فراهم مي‌كند.


يادگيري از طريق انجام دادن Learning by doing
سه نوع راهبرد شناختي: 1) مرور ذهني (هدف آن يادآوري آموخته‌ها، توجه به نكات مهم و سعي در پاسخ دادن به سؤالات قبلاً مطرح شده و تمركز كردن بر هدفهاي يادگيري 2) بسط ذهني (افزودن معني به اطلاعات تازه از راه ارتباط دادن آنها با دانش قبلي) 3) سازماندهي (يعني نمي‌توان اشياء و رويدادها را جدا جدا در نظر گرفت بلكه بايد آنها را سازمان داد، آنچه در ذهن ما جاي مي‌گيرد و يادگيري را به وجود مي‌آورد كل يك شيء يا رويداد است.)
تدابير ياد يار: الف) تصوير سازي ذهني (يعني مواد كلامي را به تصاوير ذهني و تصاوير ذهني را به پديده‌هاي كلامي ربط دهيم در بازيابي موفق هستيم). ب) روش مكانها (شخص هنگام يادگيري و يادآوري مطالب مكان اشياء را در ذهن خود مجسم مي‌كند.) ج) روش استفاده از كلمة كليد (با استفاده از يك كلمه آشنا، دو كلمه را به هم ربط مي‌دهيم و آنها را به طور معني دار به حافظه مي‌سپاريم براي آموزش زبانهاي خارجه روش بسيار مفيدي است).
راهبردهاي تكاليف پيچيده تر : الف) خلاصه كردن ب) سؤال كردن و پاسخ دادن به آنها ج) علامت گذاري و حاشيه نويسي د) سازماندهي (موثرترين راه براي مطالعه هر مطلبي اين است كه سازمان آن مطلب را به خاطر بسپاريد، زيرا بي نظمي مخل يادگيري است و باعث كاهش انگيزه مي‌شود.
سه نوع اطلاعات فراشناخت: 1) اطلاعات فرد در مورد نظام شناختي خود 2) اطلاع در مورد تكليف 3) اطلاع از راهبردها (اكتساب ، نگهداري – بازيابي).



راهبردهاي مطالعه (چاندرا)
1- تجديد نظر مرتب: اگر مي‌خواهيد درك عميق از موضوع بدست آوريد تجديدنظر شما بايد ادامه يابد. تجديد نظر نبايد سطحي و با عجله باشد. هر چند با عجله بودن دريادآوري بعضي مراتب به شما ممكن است كمك كند اما در مجموع درك موضوع را در اختيار شما قرار نمي‌دهد، و اين را هم شما مي‌توانيد در آموزش دانشگاه بررسي كنيد.
2- منظم و اصولي بودن: شما بايد در آغاز نيمسال تحصيلي تا حد امكان يك برنامه زماني مطالعه را فراهم  كنيد.
3- استفاده از فنون متغير: علاوه بر يادداشت خلاصه سخنراني‌ها از راهبردهاي متنوع براي تجديد نظرتان استفاده كنيد. طرح ها نشان مي‌دهند ارتباط بين مفاهيم مورد مطالعه در موضوعات فراهم مي‌شود يا شكل گروههاي مطالعه دانش آموزان با بحث عناوين مختلف تنظيم مي‌شود و روابط بين آنها در هر دو مورد درك و فراخواني تقويت مي‌گردد.
4- استفاده از ارتباط براي حفظ كردن: مفهوم روابط بين بخشهاي اطلاعاتي كه شامل شباهتها و تفاوتها و استفاده از ارتباط با اطلاعات قبلي است يك مزيت معين در طي فشار رواني امتحان معلوم شده است.
5- تمرين صورت سوالات امتحان قبلي: شما بايد نسخه هايي از سوالات امتحان قبلي را هر چه زودتر در فرايند تجديد نظر بدست آوريد. اين سوالات امتحاني سرانجام تجربه لازم را خواهد داد هر آنچه را كه با موضوعات ويژه و تمرين فنون امتحاني ياد مي گيريد. اين نيز به شما تصور خوبي از اندازه زمان معين و تعدادي از سوالات امتحاني را خواهد داد.
6- توجه و دقت به كنفرانس هاي درس: به كنفرانس‌هاي درسي و معلمان خصوصي و …  براي اطلاعات مربوط به سوالهاي امتحاني توجه كنيد. بعنوان مثال چه موضوعي را ممكن است در يك آزمون انتظار داشته باشيد؟
به حوزه هاي زير در تجديد نظرتان تاكيد كنيد:
آيا در كلاس يا متن به اصل موضوعات اهميت مي‌دهيد؟
آيا حوزه هاي موردنظر استاد براي مطالعه عاقلانه اند؟
آيا سؤالات در راهنماي مطالعه وجود دارد؟
آيا سؤالات گذشته را در پايان بخشهاي كتاب درسي مرور مي‌كنيد؟
عادات مطالعه
1-    اينكه چقدر يا چند فصل ، صفحه، مساله و آنچه براي مطالعه داريد معين كنيد (يك تكليف مناسب انتخاب كنيد). مرتب كنيد و روي خط مستقيم قرار دهيد.
2-    ابتدا كارهاي دشوار را انجام دهيد. بجاي تعلل با جنبه آسان و جالب توجه طرح آغاز كنيد.
3-    مكان ويژه براي مطالعه داشته باشيد. با در نظر گرفتن روشني ، دما و مصالح موجود.
4-    پنجاه دقيقه مطالعه كنيد و سپس 10 دقيقه استراحت بكنيد. دراز بكشيد، استراحت بكنيد، مختصر غذا بخوريد.
5-    اگر شما خسته شديد يا حوصله تان سر رفت، دست از كار و فعاليت بكشيد. مطالعه را زماني متوقف كنيد كه وجود شما ديگر هيچ سودمند نيست.
6-    كارهاي ناتمام حافظه و مرور را انجام دهيد، مخصوصا اينكه بطور مفصل بگوييد، درست قبل از اينكه به خواب برويد.
7-    با يك دوست مطالعه كنيد. يكديگر را با يادداشتهاي همانند و آزمون سوالات پيش بيني شده سوال پيچ كنيد.
مهارتهاي مطالعه
1- محيط فيزيكي: موقعيتهايي را انتخاب كنيد كه براي شما احساس راحتي را فراهم كند، بعنوان مثال يك مكان ويژه اي در كتابخانه، در خانه خودتان يا سالن هاي محل اقامت اتاق مطالعه كنيد.
2- يك جدول زماني را در نظر بگيريد: از يك جدول برنامه زماني براي پيشقدم شدن در اوقات مطالعه استفاده كنيد و بكوشيد به جدول زماني تان مقيد و پايبند باشيد.
3- فعاليت ذهني: به خاطر داشته باشيد كه تمركز شما محدوديت را گسترش مي‌دهد. بنابراين به مدت سه الي چهار ساعت از زمان شروع در معرض يادداشت هاي يك صفحه‌اي قرار نگيريد (ننشينيد). يك ساعت منتظر بمانيد يا همين طور بخوانيد و يادداشت هاي زيادي را آماده كنيد. طرح پيش نويس داشته باشيد يا آزمون سوالات واقعي را از اوراق امتحاني گذشته مورد استفاده قرار دهيد و دقت كنيد كه چقدر شما مي دانيد و درك مي كنيد.
4- با يك استراحت مطالعه را متوقف كنيد: يك قهوه بخوريد يا كمي قدم بزنيد و آنچه را كه انجام داديد مرور ذهني بكنيد، سپس به مطالعه تان برگرديد.
5- شما فرايندي از فعاليت و مرور را پيدا كنيد كه مفيد باشد و در انتخاب الگوي مطالعه به شما كمك كند.
6- كيفيت مطالعه: به خاطر داشته باشيد كه زمان خودش با مطالعه مواد درسي تمام نمي شود، آن چگونگي تمرين مطالعه است. درك و فهم موادي كه با آن كار مي‌كنيد را توسعه دهيد. اطلاعاتي كه به سادگي حفظ مي شوند به ندرت آن را در امتحانتان با اطمينان و خوب تشخيص خواهيد داد.
7- انتخاب مواد: از موادي كه براي درك و فهم دشوار ترين مي‌يابيد دوري نكنيد به اين علت كه اگر شما آن را درست انجام دهيد اين مواد براي شما در امتحان معلوم خواهد بود. اين مواد را ابتدا دريابيد.
8- مسائل و مشكلات: اگر بخشهايي از برنامه درسي وجود دارد كه شما نمي‌توانيد درك كنيد، بكوشيد تا پيدا كنيد يك سخنران مناسب به شما كمك كند. اما تا روز قبل از امتحان آن را ترك نكنيد. از كسي كه با شما هم رشته است بپرسيد. اگر با اين راهبردها شما كار نكنيد سعي كنيد از كتابهاي متنوع درسي متفاوت استفاده كنيد، بعضي نويسندگان مفاهيم مشكل را بهتر از ديگران توضيح مي‌دهند.
تمركز حواس توانايي تمركز حواس به تفكر هركسي جهت مي دهد هر چند كه يك فرد به آن جهت تمايل داشته باشد. همه ما اين توانايي را داريم كه بعضي اوقات تمركز داشته باشيم. فكر مي‌كنيد از همان زماني كه شما به رمان اعلي در سينما مشغول مي‌شويد در مجموع تمركز نام دارد. اما در ديگر اوقات انديشه‌هاي شما پراكنده مي‌شود و فكر شما از چيزي به چيز ديگر جريان تند دارد. راهبردهاي تمركز را ياد بگيريد و تمرين كنيد. تمركز ضعيف - عوامل بيروني- عوامل دروني. تجديد نظر تجديد نظر يك فرايندي از وارسي كار گذشته است بطوري كه آمادگي براي امتحان باشد. آن فعاليتي است كه مي تواند نتايج خوبي را به عمل آورد و «معاينه اعصاب» را كاهش دهد هرگاه به دقت برنامه ريزي و با يك روش منظم انجام شود. قهوه بي‌شير و بدون استراحت شبانه درست قبل از امتحانات شما به طور فوق‌العاده به شما اجازه مي دهد كه بيش از حد استعدادتان را بروز دهيد. مقارن پايان دوره، تجديد نظر كار كتبي انجام يافته و اوراق امتحاني گذشته، وجود روابط نزديك بين سوالات امتحاني و مقالات، اسناد و كار پروژه را اغلب نشان خواهد داد. بر اين اساس، شما بهترين كار خودتان را انتخاب كنيد و از آن براي تجديد نظر استفاده كنيد. اگر كاري را كه انجام مي‌دهيد كمتر موفق باشد بايد از يك معلم خصوصي كمك بخواهيد و اين را مي‌توانيد تعقيب كنيد. شما چه تجديد نظري را مي‌توانيد انجام دهيد: توانايي‌تان را براي ارزيابي دانش و درك خودتان گسترش دهيد. يك فرصت را فراهم كنيد تا تجزيه و تحليل لازم در خصوص مقررات امتحاني صورت گيرد. قادر شويد تا از عهده امتحانات برآييد و در زمينه استعدادتان بازشناسي لازم را بدست آوريد. رهنمودهايي براي تجديد نظر موفق 1- مطمئن شويد كه شما پيشاپيش موضوعات را مي‌دانيد تا در امتحان بخصوص آن را مورد هدف قرار دهيد. 2- از تمام مدارك دوره، طرح‌ها، سوالات مقاله، عنوان اسناد و فهرست مواد خواندني همراه پوشه نسخه برداري كنيد. 3- پايه تجديد نظرتان را درست كنيد. سعي كنيد در مقابل امتحان دوام بياوريد، در ابتدا درس‌تان را به كلي از نو شروع كنيد. تجديد نظر خودتان را با كار ارزيابي كنيد، چرا كه وسيله پيشرفت رتبه و پايه مجموعه‌اي از افراد است. كار خودتان را با پرسيدن سوال از اوراق امتحاني گذشته مورد مقايسه قرار دهيد. در اين مرحله ضروري است كه شما مواد كافي داشته باشيد تا به تمام سوالات احتمالي پاسخ دهيد. 7- اگر شما تصميم داريد پيوسته گسترش دهيد آنچه را كه تاكنون بدست آورده ايد به اوراق داراي نتيجه كمتر نگاه كنيد و ببينيد، در صورت امكان آنها را با تنظيم دقيق و تصحيح دوباره، پر كردن شكافها ، تصحيح اشتباهات حقيقي يا درك و فهم اصلاح كنيد. 8- كار هر بخش را با فرم يا دداشت كاهش دهيد. مديريت زمان از بار زياد سنگين پرهيز كنيد. با گنجانيدن مدت زمان كافي براي استراحت، آرامش، خوابيدن، خوردن، تمرين كردن و اجتماعي شدن ساعاتتان را تنظيم كنيد. براي دوري از دلتنگي و فقدان تمركز و به خاطر تربيت پذيري زمان، مطالعه را قطع كنيد. بهترين مطالعه با دوام جلسات 30-20 دقيقه اي اند به اين علت كه نصف كردن 6 نيم ساعت جلسه از مطالعه 3 ساعت منظم بيشتر مؤثر است. هر چيزي را تا آخرين دقيقه كنار نگذاريد. تكنيكهاي مطالعه و تمرين موثر محيطهاي مطالعه اختصاصي داشته باشيد. تكليف بزرگ را به تكاليف تربيت پذير بيشتر تقسيم كنيد. براي درك مطلب بهتر بخوانيد تا به پايان فصل برسيد. آماده براي پاسخگويي به سوالات باشيد و اما آن سوالاتي كه در طول مطالعه پيش مي آيند، تا پيش از آنكه امتحان فرا برسد بهتر است منتظر بمانيد. تا آخرين دقيقه منتظر نمانيد به اينكه طرح هايتان كامل شود. بزودي برنامه درسي را شما بخوانيد و در موعد مقرر (نقطه آغاز اوقات) با استفاده از تقويم يادداشت برداري كنيد. يك دانش آموز الگو باشيد. مواظب باشيد و در كلاس شركت كنيد، دقيق و وقت شناس ، آماده و مشتاق يادگيري باشيد. توانايي انعطاف پذيري منتظر حوادث و اتفاقات مانند ناخوشآيند نباشيد ، لازم است متناسب با برنامه زماني تان توانايي لازم را داشته باشيد. بدانيد چطور برنامه تان را دوباره تنظيم مي كنيد موقعي كه لازم است (بطوريكه حتي موفق به انجام آن نشويد اما شما آن را ترتيب دهيد). داشتن يك تصور (ديد) تصوير مهم و عمده را فراموش نكنيد. چرا شما تكليف را انجام مي دهيد؟ آيا آن براي اهداف بلند مدت شما مهم است؟ وادار شويد و از بيانيه ماموريت شخصي پيروي كنيد (خصوصي و خظ مشي) بدانيد چه چيزي براي شما مهم است (آنچه بيشترين ارزش براي شما دارد).  يك نگرش مثبت داشته باشيد. يك آموزش و پرورش واقعاً آزاد آن است كه تدارك بينندة نكات زير باشد: 1- آشنا ساختن يادگيرنده با روشهاي مرسوم تجسس و نحوة كاربرد آنها. 2- ايجاد تنوع در كاربرد روشهاي تجسس و تركيب و تغيير آنها به منظور خلق بصيرت يا بينش در يادگيرنده.




  موضوعات
طبقات براي روشهاي سؤال كردن و تجسس                
    موضوع    موضوع    موضوع    موضوع
چه كسي ؟                
چه چيزي؟                
كجا؟                
چه وقت ؟                
چرا ؟                
چگونه ؟                
چه وقت اتفاق مي‌افتد؟                
علتهاي آن چيست؟                
منظور ما از .... چيست؟                 
اگر .... اتفاق افتد چه مي شود؟                
مي تواني اين كار را .... بكنيمچرا نه؟
چگونه ؟                
اين ... امكان دارد؟                
غيره                
تز اصلي چيست؟                
نكات اصلي كدام اند؟                
جزئيات چه هستند؟                
روابط دروني                
روابط بيروني                
فرضهاي اصلي                
اهميت و ارزش                
طبقه بندي سؤالات
1- سؤالات حافظه‌اي                
2- سؤالات ترجمه‌اي                
3- سؤالات تفسيري
4- سؤالات كاربردي                
5- سؤالات تحليلي                
6- سؤالات تركيبي                
7- سؤالات ارزشيابي                
خلاصه كردن                
بسط دادنتعميم دادنمراحل خواندن انتقادي

 




تركيب روشها و فنون مطالعه
    مقصود    سازمان دادن مقدماتي    تخمين زدن سازمان و دشواري مطلب    ديدزني    عبارت خواني    ساختمان    علامت گذاري و حاشيه نويسي    خلاصه برداري    سوال كردن    استنباط كردن    تجسم كردن    ربط دادن    ارزشيابي كردن
خواندن اجمالي                                                    
تند خواندن                                                    
عبارت خواني                                                    
دقيق خواني                                                     
خواندن تجسسي                                                    خواندن انتقاديخواندن براي درك زيباييكليد :           فنون اساسي                      فنون اختياري  مهارتهاي خواندن  اين مهارتها عبارتند از گوش دادن، تصميم گيري منطقي، تفكر آفريننده، نوشتن، و صحبت كردن. مثلاً فنون خلاصه برداري و سازمان دادن مطالب را مستقيماً مي¬توان در مهارتهاي گوش دادن، نوشتن، و صحبت كردن به كاربرد. خواندن تجسسي و انتقادي را مي¬توان مورد تصميم گيريهاي منطقي مورد استفاده قرار داد. فنون خواندن براي درك زيبايي و ج䙆به هاي هنرَȠو روش تجسسي رابطة نزديۃي با جر虊انهاي تفكر آفريننده دارند. فرايندهاي خواندن وĠمطالعه كردن را مي¬توان بر طبق عوامل زياد⑊ طبقه بندي كرد، مثلاً: سرعت مطالعه، سطوح مختلف درك، هدفهاي مخ☪لف درك خواننده، زمان مطالعه، و غيره. هر ديدگاهي`براي خود ارزشي دار蘯، يلي هي⚆ يك به خودي خود كدمل نيست. چهار خصوصيت مهم تواندن خ虈Ȩ به شرح ضير است: *انعطاف در سرعت  * درك و نگهداري در حวفظه * تمركز حواس * ارزشيابي انتقادي    كلمه خواني يعني نگاه كردن به يك يك كلمات بُ هنگام خواندن. اگر تعداد حركات چشم شما تقريباً برابر با تعداد كلمات يك سطر است، مطمئماً شما كلمه خواني مي¬كنيد. عبارت خواني بهترين راه چاره براي غلبه بر مانع كلمه خواني است. فاصله بين كلماتي كه مي¬بينيد و كلماتي كه بلند مي¬خوانيد دامنة ديدن-گفتن نام دارد. براي غلبه بر مانع ترس از درك كم به نكات زير توجه كنيد. الف- هدف خود را مشخص كنيد. ب-در مطالعه خود روشهاي متنوعي را به كار بريد. پ-روش تندخواندن يا ديدزني را تمرين كنيد. ت-پيش از مطالعه كامل، مطالب را مرور كنيد. عدم توانايي تشخيص نكات اصلي از اطلاعات جزيي براي مجزا ساڮت؆ نكات اصلي و اطلاعاث جزيي ᙾيشنهادهاي زير را مورد توجه قرار دهيد: الف-پيش از خواٖدن كامل يك كتاب آن†را به صورت اؼمئـي بخوانيد. ب-مطالب را سازمان بدهيد، و حاشيه نويسي كنيد. پ-خلاصه`كنيد. مشكلات به ياد آوردن علاوه بر پيشنهادهاي فوق بعد دز هر مطالعه، با صرف يكي دو دقيقه، تز اصلي و نكات اᘵلي مط݄ب را به†طور ذهني مرور كنيد. بعد يك خلاصه از آنچه را كه خوانده‌ايد تهيه كنيدȮ بعد از نوشتن اين"خلاصه، به хطلب برگرديد و ببينيد كه چيز مهمي را(ا☲ ؂لم نينداخته باشيد. همچنين ساختمان ฮنا䘵ه‌اي را كه تهيه كرده‌ايد مورد بررسي قرܣر دهيد. غلبه بر مانع تمركز حواس دلزدگي، عدم علاقه، در خواب و خيال رفتن، و حواسپرتي همگي†سبب كاهش تمركز حواس 虅ي¬شوند.تمركز حواس كليد كارآمدي در مطالعه耢است. سوا虄 كردن استنباط كردن  تجسم كردن; مستلزم كاربرد حواس خواننده و ฯر نتيجه جان دطدق به كلمات نويرنده است. اوᙄين راه مقابله با عوإمل حواسپرتي اين استࠠكه به هنگطم مطالعه يك تɃه كاغذ در دسترس قرار دۇيد و هر گاه مشكل يا هطلبي ذهن شما ڱا اشغال كرد فوري يكي دو كلمه در مورد آن بٱ روي كاȺذ بنويسيد و ٪اريخي را ♇م كه تصميم داريد به آنРمصكل رسيدگي كنيد يادداشت نماييد. در غير اين صورت بهتر است از مطالعه صرف نظر كنيد و به دنبال رفع مشكل برخيزيد، و بعد از اينكه خيالتان راحت شد به مطالعه بپردازيد. غلبه بر موانع ارزشيابي انتقادي مشكل مربوط به حمايت از انديشه¬ها معمولاً از خواندن بدون فعاليت و عدم توانايي درك و فهم استدلالهاي نويسنده و مقصودهاي او ناشي مي¬شود. الف- استنباط كنيد. ب- سؤال كنيد. پ- مقصود نويسنده را معين كنيد. ت- ربط دهيد. ث- مقصود خود را معين كنيد.  برنامة مطالعه براي هر موضوع بخصوص حداقل از يك هفته قبل به مطالعه بپردازيد. در اين مورد به پيشنهادهاي زير عمل كنيد. 1. برنامه مطالعه خود را با ديدي واقع بينانه طرح ريزي كنيد. مقدار زيادي كار براي يك مدت محدود نگذاريد. 2. كارهاي فوق العاده را هم منظور بكنيد. گاهي كارهاي غير منتظره و عوامل ديگري پيش مي¬آيند كه ممكن است برنامة كار شما را به هم بزنند؛ براي اين كارها وقت لازم را پيش بيني كنيد. 3. اوقات خود را تقسيم بندي كنيد. براي مطالبي كه يادگيري آنها زياد به حافظه متكي است وقت مطالعه را تقسيم كنيد (مثلاً شبي يك ساعت در 5 شب بهتر  از 5 ساعت در يك شب است). 4. از بهترين ساعتهاي خود استفاده كنيد.كارهاي سنگين را براي ساعتهايي كه بهتر مي¬توانيد كار كنيد اختصاص دهيد و ساعتهاي غير توليدي خود را براي كارهاي آسان بكذاريد. 5. در صورت امكان مطالب مشابه را با هم نخوانيد. خواندن مطالب مشابه با يكديگر اشتباه مي-شوند و در كار شما مزاحمت ايجاد مي¬كنند. در پايان هر ساعت مطالعه به طور مرتب، تنفس كوتاهي بگيريد، و هرگز براي چندين ساعت به طور مداوم بدون رفع خستگي مطالعه نكنيد. پنج تا ده دقيقه تنفس در پايان هر ساعت مفيد است. آماده شدن براي امتحانات تشريحي 1. در مطالعه اجمالي خود به دنبال روالها و مضمونها بگرديد. 2. در مطالعة خود سوالاتي طرح كنيد كه به نظرتان سوالات مناسبي براي امتحان خواهند بود. 3. با توجه به سوالات خود نكات علامت گذاري شده و حاشيه نويسي شدة خود را دوره كنيد. سؤالات خود را با توجه به تز اصلي، نكات اصلي و اطلاعات جزيي جواب دهيد. 4. بيشتر وقت خود را صرف سازمان دادن و از نو بيان كردن انديشه¬ها بكنيد. 5. مطالب را به زبان خود بيان كنيد. گذراندن امتحانات تشريحي 1. ابتدا به سرعت تمام سؤالات را بخوانيد، و توجه مخصوص به راهنماييها بكنيد. وقت امتحان را برحسب اهميت سؤالات بودجه بندي كنيد و كمي هم وقت براي دوره كردن پاسخها منظور كنيد. 2. ابتداĠسؤالاتي را جواب بده๊د†كه درကمورد پڧسخ†دادن به آنها اطمينان بيشتري داريد. 3. پيشဤاز پȧسخ دادن به سؤال كممات راهنماȠرا موٱد توجه قرار دهيد. بعضي از كلمات مهمي كه غالباً در طرح سؤالات انشاᙊي مورد استفاده قرار مي¬گيرند به قرار زيرند› سواۄات توصيفي و تحليلي "توصيف ك䙆يد&= خصوٵيات و صفات موضوع بحث را مȹرفي كنيد. "تحليل كنيد䀧'= موضوع را به عناصر تشكيل دهندة آن تقسيم كنيد. "فهرست كنيد"= رديفي ازРعناصر تشكيل دهندة مىضوعဠرا دنبال هم قرار دهيد. "بحث و نتيجه گيري كنيد"= از يك نقطه شروع كنيد و به$يك نتيجه منطقي برسيد. "ريشه يابي كنيد"= به صورت نقل، جريان پيشرفت و تكامل يا وقايع تاريخي را از يك نقطه دنبال كنيد. "خلاصه كنيد"= تز و نكات اصلي موضوع را به صورت فشرده ارائه دهيد. سوالات تشريحي و استدلالي "تبيين كنيد/تفسير كنيد"= موضوع را به صورت خلاصه¬تر و صريح‌تر بازگو كنيد. "تعريف كنيد/فرمول بندي كنيد"= موضوع را طبقه بندي كنيد و ويژگيها و كيفيتهاي مهم آن را مشخص كنيد. "اثبات كنيد" = اعتبار مطلب را از طريق آزمايش، بحث و استدلال، يا ارائه شواهد نشان دهيد. "توضيح دهيد "=از طريق ارئه مثال تبيين كنيد يا به اثبات برسانيد. "با تصاوير نشان دهيد"=از طريق اشكال، تصاوير، يا مثالهاي عيني توضيح دهيد. سوالات مقايسه¬اي  "مقايسه كنيد"= شباهتها يا وجوه اشتراك موضوعات را نشان دهيد. "مقابله كنيد"= وجوه اختلاف را نشان دهيد. "ربط دهيد"= رابطة بين دو يا چند چيز را معلوم سازيد. سوالات مربوط به قضاوت شخصي "انتقاد كنيد/ارزشيابي كنيد"= موضوع را از نظر حقيقت، زيبايي، ارزش، يا اهميت آن به طور مستدل مورد قضاوت قرار دهيد. "تفسير كنيد"= موضوع را برحسب اطلاعات و اعتقادات خود تبيين و ارزشيابي كنيد (همچنين نگاه كنيد به "تبيين كردن"). "توجه كنيد"= معمولاً منظور اين است كه يك مطلب را آن طور كه نظر مؤلف است مورد تأييد قرار دهيد، سعي كنيد نظر واقع بينانه¬اي داشته باشيد (همچنين نگاه كنيد به "اثبات كردن") كلماتي كه لازم است بيشتر روشن شوند كلماتي زير معاني مختلفي دارند. اين معاني مختلف وابسته¬اند به موضوع و زمينة مطلب و نظر طرح كنندة سؤال "اظهارنظر كردن"= نگاه كنيد به توضيح دادن، تبيين كردن، انتقادكردن. "تعريف كردن"= نگاه كنيد به توصيف كردن،تعريف كردن تبيين كردن. "بحث كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، توصيف كردن، تبيين كردن. "تبيين كردن"= گاه ممكن است معني تعريف كردن داشته باشد. "تفسير كردن"= نگاه كنيد به تفسير كردن، تبيين كردن. "توجيه كردن"= نگاه كنيد به اثبات كردن. "مرور كردن"= نگاه كنيد به تحليل كردن، اظهار كردن، انتقادكردن، خلاصه كردن. "بيان كردن"= نگاه كنيد به تعريف كردن، توصيف كردن خلاصه كردن. در پاسخ دادن به پرسشهاي امتحاني دقيقاً همان كاري را انجام دهيد كه از شما خواسته شده است. اگر از شما خواسته شده است كه در پاسخ خود مطلبي را تحليل كنيد فهرستي تهيه نكنيد، و وقتي كه از شما خواسته شده است انتقاد كنيد تعريف نكنيد. در نوشتن پاسخهاي خود فقط مطالب مهم را بنويسيد و يك مطلب را تكرار نكنيد. 4. اگر سؤال احتياج به يك فرمول، شكل، يا قانون دارد، پيش از آنكه آنها را فراموش كنيد، آنها را يادداشت كنيد. 5. پيش از نوشتن جواب خود به سوالات انشايي، جواب را به صورت يك شكل بر روي ورقة امتحاني منظم كنيد. اين شكل به شما كمك خواهد كرد تا يك جواب روشنتر بدهيد، و جواب شما به اصلاح كردن مجدد احتياج كمتري خواهد داشت و معلم به راحتي بيشتري خواهد توانست آن را تصحيح كند. آماده شدن براي امتحانات عيني 1. مطالب خواندني و يادداشتهايي را كه از سخنرانيهاي استاد برداشته¬ايد و خصوصاً آنهايي را كه علامت گذاشته¬ايد يا مطالبي را كه زيرآنها خط كشيده¬ايد دوره كنيد و مطالب مهم را يا به طريق شفاهي در پيش خود از حفظ بگوييد يا بر روي كاغذ بنويسيد. 2. تعريف تمام اصطلاحات و مطالبي را كه در كتاب با حروف درشت يا كج نوشته¬ شده¬اند حفظ كنيد. خصوصاً در رشته¬هاي علمي تعداد زيادي اصطلاح است كه بايد ياد بگيريد. 3. براي دروس زبان خارجي لغات لازم را بايد حفظ كنيد. براي اين منظور فهرست لغات را به گروههاي كوچك تقسيم كنيد و به حفظ كردن لغات بپردازيد. 4. در تمام دروسي كه در آنها انجام محاسبات جزو لازمي به حساب مي¬آيند مسائل نمونه را خود حل كنيد و تنها به مرور كردن راه حل مسائل اكتفا نكنيد. 5. دلايل،شكلها، فرمولها، و ساير نكات مهم را كه ممكن است در پاسخ دادن به سؤالات امتحاني لازم باشند ياد بگيريد.  6.حتي براي امتحانات عيني ساختمان كلي مطلب را ياد بگيريد، ولي تأكيد بيشتري بر روي جزئيات بنماييد. گذراندن امتحانات عيني  1.سؤالات را به طور اجمالي بررسي كنيد. راهنماييها را به دقت بخوانيد، و متوجه تعداد و نوع سؤالات باشيد. وقت خود را بر طبق ارزش سؤالات براي هر قسمت بودجه بندي كنيد. 2. ابتدا سؤالات ساده را جواب دهيد، و بعد به سؤالات دشوار بپردازيد. سعي كنيد تمام سوالات را جواب دهيد، مگر اينكه نمرة منفي وجود داشته باشد. 3. به سوالاتي كه ممكن است به عنوان راهنما براي سؤالات ديگر به حساب آيند توجه كنيد. 4.در سؤالات صحيح-غلط متوجه بيانات مطلق يا دسته¬اي باشيد. اينها معمولاً غلط هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات نسبي بيشتر صحيح هستند. بيانات تعميمي اغلب تا حدودي صحيح هستند. هر چه بيان سؤال وسيعتر باشد احتمال اينكه درست باشد بيشتر است. 5. در سؤالات چند گزينه¬اي، پاسخهايي را كه مي¬دانيد غلط هستند كنار بگذاريد و بدين طريق تعداد پاسخها را محدود كنيد تا احتمال پيدا كردن پاسخ صحيح را بيشتر كنيد. 6. در سؤالات جور كردني به تدريج كه موارد را با هم جور مي¬كنيد آنها را حذف كنيد. 7. در موقع حدس زدن، معمولاً اولين حدس شما صحيح ترين است. بنابراين، جواب خود را در صورتي عوض كنيد كه مطمئن باشيد پاسخي را كه پيدا كرده¬ايد از پاسخ اول شما صحيح¬تر است. 8. زماني براي مرور تست بگذاريد، ولي پاسخها را عوض نكنيد مگر اينكه اطمينان حاصل كنيد كه پاسخ اول شما غلط بوده است. دو نوع واژگان وجود دارند: فعال و غيرفعال. واژگان فعال از واژه هايي تشكيل مي‌شود كه در صحبت كردن به كار مي‌رود و به آن واژگان گفتاري مي‌گويند. واژگان غير فعال مشتمل بر واژه‌هايي است كه در صحبت كردن به كار نمي‌رود ولي در موقع خواندن و شنيدن معني آنها را مي‌فهميم. افزايش واژگان فعال و غيرفعال هر دو نياز به يادگيري كلمات تازه و كاربرد كلمات كهنه در موارد دقيقتر دارد. براي اين منظور چهار روش اساسي به شرح زير وجود دارند: 1. متن: مطلوب‌ترين راه افزايش واژگان كشف معاني واژه¬هاي جديد در متني است كه اين واژه-ها در آن به كار رفته¬اند. وقتي كه در يك متن به كلمه¬اي تازه برمي¬خوريد،سعي كنيد معني آن را با استفاده از كلماتي كه قبل و بعد از آن مي¬آيند حدس بزنيد. 2. تجزيه كلمه: روش دوم افزايش واژگان، كه مي¬توان آن را به همراه حدس زدن معني با استفاده از متن به كاربرد، تجزية كلمه به اجزاي آن يعني پيشوند، ريشه، و پسوند است.  3. فرهنگ لغت 4. فهرست لغت: چون لغات يك فهرست با همديگر رابطة چنداني ندارند، اين طريق يادگيري مشكل‌ترين و كم فايده¬ترين روش يادگيري واژگان است. مهمترين فايدة حفظ كردن فهرست لغات آماده شدن براي گذراندن تستهاي لغت است.  تهيه و تنظيم : كريم عباسي اول -   09141908227

10 قانون طلایی برای پویاتر کردن تدریس

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع مقاله :

10 قانون طلایی برای پویاتر کردن تدریس 

 

   نویسنده:کریمعباسی اول

    دانشجوی دکترای روان شناسی تربیتی

 

مرند: دبیرستان شاملو و بیرستان صدرا 42266665 - 42242087

 

  تلفن همراه: [phone] تلفن منزل

 

سال تحصیلی 1396-1395

 

مقدمه

یادگیری سرآغاز نیاز به تکامل و بهتر شدن است. بدیهی است که هر چه علم و دانش بشری تکامل و توسعه بیش تری پیدا کند، نیاز به تحول در یادگیری و سازو کارهای آن بیش تر خواهد شد. در سالهای گذشته ، آموزش های الکترونیک از رونق و توجه شایانی برخوردار بوده است.معلم بايد با محترم شمردن و ارزش قائل شدن براى شاگرد، محيط آموزشى صميمى و گرمى به وجود آورد و نبايد شاگرد خود را با ساير شاگردان مقايسه کند، بلکه بايد پيشرفت کارش را با کارهاى گذشته‌اش مقايسه کند و اگر پيشرفت تحصيلى او حتى از حد معمول پايين‌تر باشد، ولى نسبت به گذشته‌اش بيش تر شده باشد، بايد مورد تشويق قرار گيرد. جلسات آموزشى بايد به اندازه کافى کوتاه‌مدت باشد تا شاگرد از آموزش خسته و يا متنفر نشود.به همین جهت در این مقاله به 10 نکته طلایی برای پویاتر کردن تدریس اشاره می گردد.

 10 قانون طلایی برای پویاتر کردن تدریس

   

1- سازماندهی کنید:لازم است معلم قبل از هر چیز محتوای تدریس خود را ساماندهی کند یعنی بداند چه مقدار ، چگونه و چه مطالبی را تدریس خواهد کرد.

2-از ابتدا توجه دانش آموزان را به خود جلب کنید:شایسته است معلم ،نگاه خود را برای همه دانش آموزان به طور تساوی معطوف کند و با تک تک آنها ارتباط عاطفی واحد برقرار کند، با گفتن كلماتي مثل دقت كنيد، اين مطلب مهم است، زير اين سطر خط بكشيد، اين مطلب در زندگي شما كاربرد بيش تري دارد و ...، مي‎توان توجه دانش‎آموزان را به درس و كلاس بيش تر متمركز نمود.

3-بکارگیری راهبردهای یادگیری دانش آموز محور در کلاس درس : استفاده از فنون یادگیری دانش آموز محور، یعنی قرار دادن دانش آموز در مرکز فرایندتدریس. مانند استفاده از فراشناخت ، پیش سازمان دهنده ، تعامل با دنیای واقعی ، فیلم های آموزشی و تصاویر برای فراگیران بصری است. فکر کردن درباره نیازهای یادگیری دانش آموزان به فکر کردن بیش تر ما درباره شیوه تدریس مان کمک می کند،این راهبردها فعال کرده و آن ها را مسئولیت یادگیری خود می سازد.

4- تعاملی (ارتباط متقابل ) و به صورت چهره به چهره تدریس کنید : تعاملی یعنی مشوق مشارکت دانش آموزان در تدریس باشید. استفاده از روش هایی که همه دانش آموزان را به سهیم بودن تشویق نماید و در بهبود حفظ و یادگیری مطالب به دانش آموزان کمک کند. روش هایی مانند « تفکر ، بارش فکری ، کار گروهی،بحث و تبادل نظر گروهی»فنونی هستند که به موجب آن دانش آموزان در ابتدا درباره یک مسأله به تنهایی فکر می کنند، سپس با همکلاسی خود و در نهایت با یک گروه یا همه کلاس مسأله را به اشتراک می گذارند، که درزمینه تشویق به مشارکت و یادگیری فعال بسیار خوب است.

5-پرسش کنید: پیشرفت تحصیلی کلاس با سؤال مشخص می شود، همچنانکه یک تحقیق نیز با سؤال آغاز می شود. سؤال مشخص می کند که فعالیت و تلاش معلم تا چه اندازه به ثمر رسیده است.درگیر کردن دانش آموزان از طریق پرسش به جلب توجه آن ها کمک می کند بویژه زمانی که محتوای اطلاعات مورد بحث پیچیده هستند و تدریس هم طولانی است، بسیار مهم می باشد.

6-فنآوری: تحول بنیادین، تحول در اندیشه هاست و برای تحول اندیشه ها لازم است در روش تدریس معلم تحول ایجاد شود، لازمه ی این تحول استفاده از فنآوری درکلاس درس است.فنآوری ابعاد متفاوت دارد و با توجه به گوناگونی مواد یادگیری متفاوت است.این فنآوری می تواند شامل یک تصویر، مقوا ، برچسب ، مواد معلم ساخته ، استفاده از اینترنت ، پروژکتور ، تابلوی هوشمند و ... باشد.

7- تغییر و تنوع داشته باشید : بهتر است شیوه های نوین انجام کارها را امتحان کنیم .این کار نه تنها برای علاقه دانش آموزان، بلکه برای خودمان نیز می باشد ، زیرا ممکن است یک راه بهترین روش باشد اما تا زمانیکه آن راه جدید را امتحان نکنید ، چطور مطمئن خواهید بود؟ به قول روان شناسان، تنوع نمک زندگی است،لذا از یک سو باید تغییر را ایجاد کرد و از سوی دیگر باید از تغییر استقبال کرد.تغییر و تنوع ، معلم را از حالت یکنواختی حاکم بر کلاس خارج می کند و درس و زندگی را برای دانش آموزان لذت بخش می گرداند.مثلا استفاده از يك شيوة خاص تدريس مانند سخنراني دانش‎آموزان را به زودي كسل مي‎كند، لذا معلم بايد با شيوه‎هاي متفاوت تدريس آشنا شود و بر حسب مورد از هر يك از آنها استفاده كند.

8-تعیین تکلیف و فرصت سؤال : اين كار معلم باعث مي‎شود كه وي از درك درست دانش‎آموزان نسبت به آنچه از آنها خواسته است، مطمئن شود. در عين حال اين روش، بهترين راه براي ارزيابي ميزان درگيري در يادگيري ، توجه و ادراك دانش‎آموزان كلاس است.بهتر است برخی تکالیف در کلاس نوشته شود و برخی دیگر در منزل .از سوی دیگر لازم است معلم سؤالات گسترده پاسخ و حداقل کوته پاسخ را بپرسد تا بدین وسیله دانش آموزان ، شیوه های تفکر واگرا (سیالی ، اصالت ، انعطاف پذیری) را در خود بکار گیرند.

9-درس را به زندگی اجتماعی ارتباط دهید: برخی دانش آموزان فکر می کنند دنیای کلاس با دنیای زندگی متفاوت است(مسدود فرض می کنند) ، یعنی هیچگونه ارتباطی بین درس و زندگی وجود ندارد در حالیکه اینها همچون پل ارتباطی عمل می کنند.معلمانی که دنیای کلاس را به دنیای زندگی پیوند می دهند معلمان خلاق و موفقی هستند.

10- خلاصه و جمع بندی : در پایان درس توجه دانش آموزان را دوباره به نکات اصلی تدریس جلب کنید و به طور خلاصه درباره چیزهایی که در نوبت بعدی باید یاد بگیرند ، بیان کنید. این پیوند ها را طوری ایجاد کنید تا دانش آموزان بدانند اطلاعاتی که در حال یادگیری هستند کجا و چگونه با اهداف تناسب دارند. پایان تدریس هم وقت خوبی است تا هر گونه بازخوردها را جمع آوری کنید.این بازخورد ابتدا ، میانه و خاتمه تدریس را هدفمند می سازد.

نتیجه گیری

 برای پویاتر کردن تدریس نظم داشته باشید( ابتدا و انتهای مطالب درسی را بدانید ) ، توجه دانش آموزان را به خود جلب کنید ، از راهبردهای یادگیری دانش آموز محور استفاده کنید، تعامل داشته باشید ، سؤال بکنید و نمره بدهید،از تکنولوژی روز استفاده کنید ، در تدریس تنوع داشته باشید،تکالیف کلاس و منزل را مشخص کنید و به دانش آموزان فرصت سؤال بدهید، دنیای کلاس را به دنیای زندگی ارتباط دهید و در پایان درس جمع بندی بکنید.

منابع و ماخذ

1- عباسي اول ، كريم : نگرشي نو بر فرايند ياددهي – يادگيري ، 1386 ، چاپ چهر تبريز ، انتشارات گلزار ادب .

      2 - عباسی اول، کریم: 20 کلید موفقیت معلم، رشد تکنولوژی آموزشی، ماهنامه ی آموزشی، تحلیلی و اطلاع رسانی      سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، دفتر انتشارات کمک آموزشی، دوره بیست و ششم، شماره 216، اردیبهشت ماه ، صص6-4.

 

فنون تست زنی

 

 1 - در پاسخگویی به سؤالات کنکور به دنبال روش های غیر عادی نباشید.

آمادگی برای هر نوع احتمال  (خودرابرای مواجهه باهرنوع سؤالی درسرجلسه کنکورآماده سازید.)

و دو ستاره  یک ستاره - تستهای 2

(سؤالات هردرس را درسه مرحله : تستهای با یک جواب مشخص ، تک ستاره ای و دو ستاره ای پاسخ دهید) .- بایداین فن جسورانه را بیاموزید که از سر بعضی تست ها بگذرید. 

3- درتستهایی که درموردگزینه صحیح شک دارید تنها زمانی ریسک کنید که اطمینان داشته یاشید دو گزینه غلط است.

4  -  قبل از ازهرگونه اقدام به پاسخگویی تست ، تمام اجزای تست را با دقت بخوانید(کل اجزای تست را بخوانید).     

 5-  سعی کنید قبل از پاسخ به هر تست ، گزینه صحیح را حدس بزنید.   

6 - درجلسه کنکوردقت کنیددرفضایی قرار نگیرید که با کوچکترین سر نخ ها فریب بخورید.

7- در تقسیم زمان : برای پاسخگویی به تست ها ، توجه داشته باشید که زمان برای حل هر تست متفاوت است.

8- زمانی برای مرور: اگر زمانی برای مرور تست باقی ماند پاسخ را تنها زمانی تغییر دهید که به غلط بودن اول اطمینان کنید.

 9  - برای افزایش سرعت عمل در تست زنی 4 عامل مؤثرند : تمرین و رکورد گیری ، شادابی و سرحال بودن ، تمرکز و آرامش ، مطالعه مفهومی .

10 – در تست های ریاضی ، یک روش کار مشخص داشته باشید تا دچار سردرگمی نشوید( دقت و تمرکز ).

11 – در درسی مانند  فیزیک تستهایی در سطوح ساده ، متوسط ، سخت زده و مراقب مفاهیم نزدیک به هم باشید.

12- در اولویت قرار دادن پاسخگویی به تست های توصیفی در درس شیمی. 

13- دقت برروی درک وفهم سؤالات در تست های زیست شناسی ، روان شناسی و ... اهمیت بیشتری دارد.

، زمان  را هماهنگ با سایر دروس عمومی در نظر بگیرید. 14–  در تست های زبان

-          15 – در  تست های معارف امکان سرعت عمل بیش تر است.

- تست های ادبیات را جدی بگیرید و به حفظیات تأکید نکنید. 16

17 -  هیچ فنی به اندازه امادگی های قبلی در درس عربی نقش ندارد.

سوالات آمادگی دفاعی پایه دهم ( جدید )

فصل اول: آموزه های دفاعی       درس اول: امنیت و تهدید

- امنیت را تعریف کنید.دانش

- مفهوم امنیت، نسبی و دارای ............ و ............ است. دانش

- برای دستیابی به امنیت .......... همواره باید سطح آن را ارتقاء بخشید که این امر با همکاری ......... و ......... محقق می شود.دانش

- کشور دارای امنیت پایدار و کشور دارای امنیت ناپایدار را از نظر وضعیت اقتصادی، فرهنگی و خدمات اجتماعی مقایسه نمایید. ؟(داوری،بحث،ارزیابی،تفسیر،نقد و بررسی،اظهار نظر).ارزشیابی

- امنیت ملی چیست؟درک

- ارزش های حیاتی کشور ما (جامعه اسلامی ایران) را نام ببرید.دانش

- وضعیت امنیت در کشورهای پاکستان، افغانستان، عراق و سوریه را توجیه کنید؟(طرح، مرتب،طبقه بندی،تدوین)ترکیب

- به نظر شما چرا آمریکا در برخی کشورهای منطقه خاورمیانه پایگاه نظامی ایجاد کرده است؟درک

- پیامبر گرامی (ص) از سوی خداوند پیام آور .......... و ......... است. دانش

- در صورت پایبندی همه کشورها به کدام اصول، امنیت جهانی به وجود می آید؟(اصول امنیت جهانی).تحلیل

- سیاست کلی جمهوری اسلامی ایران درباره ی جنگ و تجاوز، تهدید و پاسخ در برابر تعرض از نظر رهبر معظم انقلاب چیست؟درک

- امروز دشمنان از چه شیوه هایی برای تحت فشار قرار دادن کشور ما استفاده می کنند؟ چهار موردکاربرد

- شیوه های فشار دشمنان با ........... حکیمانه و ........... مردم،یکی پس از دیگری نقش بر آب می شوند.دانش

- رازداری، حفاظت از اطلاعات و مسائل ........... و ......... کشور وظیفه اسلامی و انسانی هر ایرانی است.دانش

- اطلاعات نقش مهمی در زندگی ........... و .......... ما دارد.دانش

- اهمیت حفاظت از اطلاعات کشور را به زبان خود بیان کنید. دانش

درس دوم – اقتدار دفاعی

- در نظام های مادی، اقتدار متکی به پایه های قدرت ........... است؛ اما در الگوی اسلامی و معنوی این اقتدار در درجه اول به عامل .......... و ارزش ............ و ............ است.دانش/ مقام معظم رهبری

- این سخن از کیست؟«دفاع جزئی از هویت یک ملت زنده است»:دانش   

 الف) امام خمینی    ب) مقام معظم رهبری     ج) شهید بهشتی     د) شهید حسن طهرانی مقدم

- پس از تلاش های بسیار با رهنمودهای ........... و پشتیبانی ............؛ شهید .......... با کمک تعدادی از رزمندگان جوان با ایمان و خلاق در پاسخ به حمله های هوایی و موشکی دشمن اولین ............ را در اسفند 1363 به سرزمین دشمن پرتاب کردند تا از ایران اسلامی دفاع کنند. دانش

- به نظر شما برای افزایش توان و قدرت ایستادگی مؤثر و موفق در برابر تهاجم دشمن چه اقداماتی باید انجام دهیم؟ارزشیابی

- اقتدار را تعریف کنید. دانش

- منابع اقتدار را نام ببرید.دانش

- سه عامل اساسی اقتدار ملی از نظر مقام معظم رهبری را نام ببرید.دانش

- طبق ماده 4 اصل 110 قانون اساسی یکی از وظایف و اختیارات رهبر جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی کل ......... است. دانش

- فرماندهی معظم کل قوا فقط، فرمانده نیروهای مسلح ........... و ........... نیست بلکه همه ........ مردم را در بر می گیرد و این مظهر ......... کشور ایران است. دانش

-« فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می دهد» جمله ی فوق از کیست؟دانش

 الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

 

- «فرهنگ یک جامعه اساس هویت آن جامعه است»جمله ی فوق از کیست؟دانش

الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

- با ارزش ترین نوع اقتدار، اقتدار در حوزه ی فرهنگ است/چرا؟تحلیل

- چرا آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش با سرمایه گذاری هنگفت همواره تلاش می کنند هویت و فرهنگ خود را برتر جلوه دهند و به دیگر کشورها تحمیل نمایند؟درک

- با ورود اسلام ناب محمدی(ص) به ایران، هویت ایرانی بخش از .......... جهان اسلام درآمد.دانش

- پیروزی انقلاب اسلامی موجب ظهور ........... جدیدی برای مردم ایران شد، هویتی ......... که خواستار تشکیل نظامی مستقل بر اساس ............. بود.دانش

- چرا و چگونه در حال حاضر هویت انقلابی ملت ایران موجب بیداری اسلامی در جهان شده است؟درک

- هدف اصلی از تولید سلاح در جمهوری اسلامی ایران از نظر مقام معظم رهبری چیست؟درک

- سیاست های دفاعی ایران اسلامی بر چه محورهایی استوار است؟ چهار مورد درک

- فنآوری های پیشرفته ی دفاعی کشور ما در کدام حوزه ها چشمگیر است؟ چهار مورد تحلیل

- تولید تجهیزات دفاعی توسط متخصصان ایرانی چه تأثیری در تعاملات سیاسی ما در جهان دارد؟درک

درس سوم – انقلاب اسلامی و بسیج

- انقلاب در لغت به معنای ............. است. دانش

- این تعریف انقلاب از نگاه چه کسانی ارائه شده است؟ " ذات و ماهیت یک شیء لزوماً عوض شده باشد." دانش

الف) روان شناسان    ب) فلاسفه     ج) جامعه شناسان    د) اقتصاد دانان

- از نگاه .............. انقلاب به معنای دگرگون شدن است. دانش

- انقلاب اسلامی ایران پدیده ای نوظهور در قرن حاضر است که به رهبری ............ تحولی شگرف در ایران، منطقه و جهان پدید آورد. دانش

- یاری و امداد الهی در دوران انقلاب اسلامی و پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی با بسیج .......... خداجوی ایران و رهبری قاطعانه و خردمندانه ............ توأم شد. دانش

- از جمله نعمت های معنوی که خدا به عنوان مزد و پاداش الهی برای ملت ایران عطا کرد چه بود؟ چهار مورد دانش

- باید مراقب باشیم تا قدر نعمت های الهی را بدانیم و از سرنوشت قوم ............ که به علت .......... دچار عذاب طولانی مدت گردیدند عبرت بگیریم. دانش

- با رعایت عدالت و منطق نکات مثبت انقلاب اسلامی ایران را بیان کنید. دانش

- نقاط ضعف نظام جمهوری اسلامی در حال حاضر چیست؟درک

- راهکارهای شما برای برون رفت از این مشکلات چیست؟ارزشیابی

- معنا و مفهوم بسیج در فرهنگ نامه های فارسی چیست؟درک

- بسیج از نظر امام خمینی را بیان کنید؟ دانش

- ویژگی های یک بسیجی نمونه را بنویسید. دانش

- بسیج مردمی منحصر به ایران نیست: دانش   صحیح     غلط

- در کشورهای مختلف جهان « ......... » با اسم ویژگی های متفاوت نقش بسزایی در آزادی و آبادانی آن کشور ها دارد. دانش

- انقلاب اسلامی در  ......... بهمن سال 1357 به پیروزی رسید و با رأی مردم در همه پرسی سراسری 12 فروردین 1358 حکومت ........... در ایران مستقر شد. دانش

- مدیریت نیروهای مردمی انقلاب با امام بود: دانش   صحیح    غلط

- امام خمینی در 5 آذر ماه 1358 یعنی حدود 10 ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی فرمان تشکیل ......... را صادر فرمودند. دانش

- اوج حماسه های ........... در دوران هشت سال دفاع مقدس بود. دانش

- رهبر معظم انقلاب اسلامی بهترین الگوی ............. است. دانش

- چرا رهبر معظم انقلاب اسلامی بهترین الگوی بسیجیان است؟تحلیل

- طرح های سازمان بسیج دانش آموزی را نام ببرید؟چهار مورد دانش

درس چهارم-علوم و معارف دفاع مقدس

- اگر دشمن به شما حمله کند و آمادگی نداشته باشید چه می کنید؟کاربرد

- غول با چه اهدافی به کشور ما حمله کرد؟کاربرد

- جوانان و نوجوانان چگونه دست و پای او را قطع کردند؟درک

- دفاع همه جانبه با حمله غافلگیرانه رژیم بعثی عراق چگونه صورت گرفت؟درک

- شهرهای کشورمان از حملات ......... و .......... دشمن در امان نبود.دانش

- مردم و جوانان چگونه توانستند بخش وسیعی از پیشروی نیروهای دشمن را مهار کنند؟درک

- با هر عملیات موفق رزمندگان اسلام، طنین آهنگ ...........پیروزی در صدا و سیما، چهره شهرها را دگرگون می کرد و مردم منتظر خبرهای موفقیت رزمندگان اسلام می شدند.دانش

- خونین شهر(خرمشهر) طی عملیات ...........آزاد شد.دانش

- سبک زندگی، تحمل خطرات و سختی های زمان جنگ را توصیف کنید؟دانش

- نقش سازمان های بین المللی به ویژه شورای امنیت سازمان ملل در برخورد با جنگ تحمیلی را طرح کنید؟ (ایجاد،تغییر،سازمان،جمع آوری).ترکیب

- باید عبرت ها و آموزه های دوران دفاع مقدس در تداوم انقلاب اسلامی برای نسل ............... و .............. به یادگار بماند.کاربرد

- تجربه های آموزنده دوران دفاع مقدس را بنویسید. چهار مورد دانش

- «اسلام خواهی مردم در کل جهان از جنگ هشت ساله ماست» جمله فوق از کیست ؟دانش

الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

- « امروز در کشورهای اسلامی، علیه دیکتاتوری وابسته قیام شده است»جمله فوق از کیست ؟دانش

الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

- یکی از دستاوردهای دوران دفاع مقدس ایجاد الگوی ........... و ......... برای کشورهای اسلامی و مردم آزاده جهان بود که موجب ........... و ......... آنان علیه حکومت های فاسد و دست نشانده شده است.دانش

- صهیونیسم و استکبار جهانی با شیوه های .......... و ......... در برابر حرکت های مردمی مقابله می کند.درک

- فتنه های صهیونیسم و استکبار جهانی در برابر حرکت های مردمی را بنویسید؟دانش

- این سخن از کیست ؟ ".... کاری کنید که شهدا، رنگ ثابت زندگی مردم بشوند...".دانش

 الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

- جلوه های زیبای فرهنگ ایثار و شهادت را نام ببرید ؟ چهار مورد دانش

- شهدا و رزمندگان دوران دفاع مقدس با قدرت .......... و ........... خداوند به پیروزی رسیدند.درک

-شهید ..........خداست و .......... با او دوستی با خداست.دانش

درس پنجم-حماسه های ماندگار

-کشور ما به مدت 8 سال درگیر جنگ تحمیلی و ناخواسته ای با حکومت بعثی صدام در عراق بوده است.دانش

 ص-غ

-بازدید داوطلبانه دانش آموزان از مناطق جنگی با هماهنگی سازمان ........... و وزارت آموزش و پرورش در قالب کاروان های ............ انجام می گیرد.درک

- مجید از کودکی علاقه زیادی به ............ و مسائل ............ داشت. از ویژگی های شاخص او ......... بود؛ به گونه ای که بچه ها به او لقب " ..........." داده بودند.درک

-دانش آموز سال سوم دبیرستان در رشته ریاضی بودیم که توسط ستاد جنگ های نامنظم دکتر ............. برای دفاع از کشور به اهواز اعزام شدیم.دانش

- مجید در ماه رمضان و گرمای تابستان با زبان روزه به پاسداری می پرداخت و چنان مورد اعتماد اطرافیان بود که به عنوان ............گردان انتخاب شد. سرانجام در شهریور 1360 در آستانه عملیات شکستن محاصره ..........، مورد اصابت مستقیم گلوله بعثیان قرار گرفت و در 16 سالگی به مقام رفیع شهادت نائل شد.دانش

- سبک زندگی در دوران دفاع مقدس چگونه بود؟درک

- اصول سبک زندگی رزم آوران در دوران دفاع مقدس را نام ببرید؟ چهار مورد دانش

- زیارت مناطق عملیاتی دفاع مقدس توسط چه کسانی و به چه منظور آغاز شد ؟درک

- اردوهای راهیان نور چگونه گسترش یافت ؟درک

- اردوهای راهیان نور چه نتایجی دارد ؟درک

- سرزمین های .......... قدمگاه ............. است که 8 سال در مقابل تهاجم وحشیانه متجاوزان ایستادند تا شکوه و عزت یک ملت در برابر جهانیان حفظ شود.درک

- آداب سفر راهیان نور را بنویسید؟ چهار مورد دانش

- رعایت حقوق همسفران، صدقه دادن، اخلاق نیکو و ثبت دل نوشته ها از آداب سفر ..........است. دانش

درس هفتم-مقابله با جنگ نرم

- "جنگ نرم یعنی جنگ به وسیله ابزارهای فرهنگی و پیشرفته امروزی" جمله فوق از کیست ؟دانش

 الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

الف) امام خمینی   ب) مقام معظم رهبری    ج) شهید بهشتی   د) شهید حسن طهرانی مقدم

- مفهوم جنگ نرم از نظر مقام معظم رهبری را بیان کنید ؟دانش

- انواع و روش های جنگ نرم را نام ببرید؟دانش

- اولویت های جنگ نرم را بنویسید؟دانش

- با پیروزی انقلاب اسلامی، ابر قدرت ها، کدام توطئه ها را در قالب جنگ سخت و نرم، طراحی و اجرا کردند؟تحلیل

- جنگ نرم را تعریف کنید ؟دانش

- هدف اصلی از جنگ نرم در موضوع ایران از نظر مقام معظم رهبری چیست ؟درک

- مهم ترین اهداف جنگ نرم را نام ببرید ؟دانش

 - گروههای هدف از جنگ نرم را بنویسید؟دانش

- مهم ترین گروه هدف از جنگ نرم، ......... و .......... هستند.دانش

- رایج ترین ابزارهای جنگ نرم را بنویسید ؟دانش

- چرا و چگونه دشمنان، شبکه های ماهواره ای را راه اندازی می کنند ؟درک

گردانندگان اصلی شبکه های اجتماعی چه کسانی اند و چه هدفهایی را دنبال می کنند ؟درک

- کدام کشورها، چرا و چگونه برخی نخبگان کشورهای دیگر را به سوی خود جذب می کنند؟ تحلیل

- مشکلات در انتظار نخبگان چیست ؟درک

- ........ و هیجان ......... باعث وابستگی افراد به بازی های رایانه ای می شود و به تدریج نگرش ها و اعتقادات مخاطبان تحت تأثیر .......... و ......... طراحان بازی قرار می گیرد.درک

- مهم ترین ارمغان شوم بازی های رایانه ای چیست ؟درک

- هر جنگ و حمله ای دفاعی دارد.دانش ص-غ

- دفاع در برابر جنگ نرم دشمنان، نیازمند چیست ؟درک

- عوامل مؤثر در بی اثرسازی فتنه ها و قدرت نرم دشمن را بیان کنید؟دانش

- راههای مقابله با جنگ نرم در خانواده، مدرسه و جامعه را فهرست کنید؟دانش

درس هشتم-پدافند غیر عامل

- پدافند غیر عامل را تعریف کنید؟دانش

 - بازدارندگی چیست ؟درک

- برخی از مأموریت های پدافند غیر عامل را بنویسید؟دنش

- سازمان پدافند غیر عامل مأموریت های خود را در هشت محور پیگیری می کند، این هشت محور را فهرست کنید؟دانش

- منظور از قرارگاه در سازمان پدافند غیر عامل چیست ؟درک

- برخی از اولویت های مهم پدافند غیر عامل را نام ببرید ؟دانش

- فضای سایبر چه تفاوتی با جنگ سایبری دارد ؟درک

- نفوذ به شبکه یارانه ای را .......... و افراد نفوذ کننده را .......... می گویند.دانش

- نفوذ به شبکه رایانه ای را چه می نامند ؟درک

- فعالان میدان نبرد سایبر را بنویسید؟دانش

- چرا افراد مستقل و بنگاه های کسب و کار از فعالان میدان نبرد سایبر محسوب می شوند ؟تحلیل

- چرا و به چه منظور، گروه های خلافکار از فضای سایبر استفاده می کنند؟تحلیل

- فعالترین بازیگران جنگ سایبری را نام ببرید ؟دانش

- در سال 2010 میلادی آمریکایی ها با ویروس مشهور به .......... به تاسیسات ایمنی جمهوری اسلامی ایران حمله کردند.دانش

- سه عامل اساسی اقتدار ملی از نظر مقام معظم رهبری چیست ؟درک

- پدافند اقتصادی چیست ؟درک

- چرا و چگونه دشمنان انقلاب اسلامی تحریم اقتصادی می کنند ؟درک

- رهبر معظم انقلاب راهکار اساسی مقابله با جنگ اقتصادی را ......... می دانند.درک

- اقتصاد مقاومتی .......... و ........... است. " دانش / مقام معظم رهبری"

- برخی از راهکارهای اساسی مقابله با تحریم اقتصادی کدامند ؟تحلیل

- معایب اقتصاد متکی به خام فروشی نفت را بنویسید؟دانش

- تهدید زیستی را تعریف کنید ؟دانش

- اقدامات پدافند زیستی را نام ببرید ؟دانش

- منظور از عوامل زیستی، فراورده های زیستی و منابع ملی چیست ؟درک

- چگونه و چرا در شرایط حساس کنونی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن مراقبت کنیم ؟درک

- اقدامات پدافند غیر عامل در صدر اسلام را بنویسید ؟دانش

درس نهم- من یک رزم آورم

- سکونتگاه های انسانی مانند شهرها وکلان شهرها همواره در معرض کدام خطرات طبیعی و انسانی قرار دارند ؟تحلیل

- چه شهرهایی در برابر حوادث، مقاومت بیشتری دارند؟دانش

- دفاع شهری چیست ؟درک

- یکی از روش های آماده رزم آوران شهری، اجرای تمرین های ......... یا ........ است که با مشارکت نیروهای انتظامی و بسیجیان هر محله، روستا و شهر برگزار می شود.درک

- اقدامات خرابکارانه گروهک های تروریستی مورد حمایت آمریکا و رژیم صهیونیستی در سال های اخیر را بنویسید ؟ چهار مورد دانش

- یکی از فنون رزمی که توسط رزم آوران به ویژه در مواضع شهری و سکونتگاهی از آن استفاده می شود، .......... و ..........است.دانش

- کمین چه تفاوتی با ضد کمین دارد ؟درک

- یک حمله غافلگیرانه از محلی پنهانی علیه نیروهای در حال حرکت یا موقتاً ثابت پیاده یا موتوری را چه می نامند ؟ دانش الف) دفاع شهری     ب) رزمایش     ج) کمین   د) ضد کمین

- اهمیت کمین چیست ؟درک

- در اجرای عملیات کمین چه باید کرد ؟کاربرد

- عکس العمل سریع نیروهای خودی، علیه مواضع نیروهای کمین کننده و دشمن به منظور پاسخ به آتش، نجات افراد و کاهش تلفات چه نام دارد ؟دانش  الف) دفاع شهری     ب) رزمایش     ج) کمین   د) ضد کمین

درس دهم- ایمنی و پیشگیری

-         علم و دین ما را به .......... و .......... فرا می خواند. بهتر است در مواجهه با حوادث گوناگون به فکر ........ و ........ باشیم.درک

-         اقدامات ایمنی و پیشگیرانه برای جلوگیری از خسارت های جانی و مالی را پیشنهاد کنید ؟ارزشیابی

-         حادثه چیست ؟درک

-         انواع حادثه را نام برده و هر کدام را با مثال مقایسه کنید ؟ارزشیابی

-         چرا کشور ما در معرض بسیاری از حوادث طبیعی قرار دارد ؟درک

-         معمولاً نسبت به وقوع حوادث سه دیدگاه وجود دارد، این سه دیدگاه را نام برده و مقایسه کنید ؟ارزشیابی

-         در اکثر موارد علل واقعی اتفاقات، ......... و ......... است.دانش

-         چرا برای پیشگیری از وقوع حوادث در جهان قوانین ایمنی را مصوب کرده اند؟درک

-         در وقوع سوانح، مدیریت .......... به تنهایی پاسخگوی واکنش اضطراری نیست.دانش

-         چرا و به چه منظور، نیاز به مشارکت مردم و آموزش های علمی و مهارتی در زندگی امری ضروری است ؟درک

-         ایمنی و پیشگیری را تعریف کنید ؟دانش

-         دو نعمت است که قدرشان شناخته نمی شود، ........ و ..........."پیامبر اکرم (ص)"

-         اولین گام در تأمین، حفظ و ارتقای سلامت جامعه چیست؟درک

-         سلامت دارای ابعاد ........... و ........... است.دانش

-         بهداشت روانی چیست ؟درک

-         اقدامات ........... و .......... برای همگان و در همه جا لازم و ضروری است.دانش

-         چهار مورد از توصیه های ایمنی را بیان کنید؟دانش

درس دوازدهم- امدادو نجات

-         کمک های اولیه چیست؟درک

-         کمک های اولیه شامل چه اقداماتی می شود؟درک

-         علائم حیاتی و عوامل تهدید کننده حیات را نام ببرید؟دانش

-         ارزیابی اولیه مصدوم چیست ؟درک

-         در صورتی که مصدوم خونریزی شدید داشته باشد، چه باید کرد؟کاربرد

-         شیوه های درمان خون ریزی خارجی را بنویسید؟دانش

-         در صورت مواجهه با شخص زخمی چه اقداماتی را می توان انجام داد؟کاربرد

-         خونریزی داخلی را تعریف کنید؟دانش

-         دو نکته مهم درباره خونریزی داخلی را بیان کنید؟دانش

-         شوک چیست ؟درک

-         شایع ترین علت شوک چیست ؟درک

-         علائم و نشانه های شوک را نام ببرید؟دانش

-         شیوه های پیشگیری از شوک را بیان کنید؟دانش

-         راههای درمان سوختگی های سطحی را بنویسید؟دانش

-         انواع آسیب های اسکلتی را نام ببرید؟ دانش

-         در صورت وجود آسیب های اسکلتی چه می توان کرد؟کاربرد

-         در آسیب های اسکلتی همیشه بنا را بر وجود شدیدترین آسیب اسکلتی یعنی.......... بگذارید.درک

-         از اقدام برای جا انداختن موارد شکستگی یا دررفتگی به شدت پرهیز کنید.دانش   ص     غ

-         تلفن امداد هلال احمر ...........، تلفن اورژانس............، تلفن آتش نشانی........است. دانش

-         برای ایجاد آتش چند عامل لازم است ، نام ببرید ؟دانش

-         در صورت آتش سوزی چه اقداماتی را می توان انجام داد ؟کاربرد

-         اجزاء خاموش کننده دستی را نام ببرید؟دانش